The Temptations of Saint Anthony

Hieronymus Bosch · 1510s

The Temptations of Saint Anthony - Hieronymus Bosch

Thánh Antôn chắp tay cầu nguyện trong khi một tu viện bốc cháy và một ngôi nhà kỳ lạ mời gọi bằng rượu và một người đàn bà khỏa thân. Tấm tranh ở Prado mang thế giới của Bosch, nhưng bàn tay nào vẽ nó thì vẫn còn tranh cãi.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức tranh thế kỷ mười sáu này ở Bảo tàng Prado được cho là của một người theo lối Bosch hoặc của xưởng vẽ Hieronymus Bosch. Phép đo niên đại vòng cây của tấm gỗ sồi cho thấy tranh không thể vẽ trước năm 1486, và có lẽ được vẽ khoảng năm 1510 đến 1515, khi Bosch còn sống. Thế nhưng bố cục và kỹ thuật khác khá rõ so với các tác phẩm đã biết của bậc thầy. Gustav Glück và Jacques Combe xem các bản như thế là bản chép từ một bản gốc đã mất. Những người khác, như Jan Victor Lucien Brans, Carmen Garrido, Roger van Schoute và Monique Verboomen, thấy đây là bản mô phỏng của một người theo lối về sau. Vì vậy tác giả và niên đại vẫn còn bỏ ngỏ.

Điều nên ngắm kỹ

Antôn, lệch sang trái, được vẽ nửa người, nhận ra nhờ chữ Tau trên mũ trùm. Ông chắp tay cầu nguyện trên một tảng đá phủ rêu hay một ngọn đồi nhỏ. Phía sau bên trái, lũ quỷ bay tấn công và đốt cháy một tu viện. Trước mặt ông là một trái cây, và bên phải, ở cửa một ngôi nhà kỳ lạ, có một người đàn bà khỏa thân và một bình rượu trên bàn. Ngôi nhà đội một cái đầu bà lão khổng lồ đội chuồng bồ câu. Biển hiệu con thiên nga, người đàn bà bên cửa sổ và thùng rượu trước cửa gợi nhớ nhà thổ trong bức Kẻ lữ hành của Bosch ở Rotterdam, và một người đàn ông đang đại tiện cạnh tường.

Ý nghĩa và dụng ý

Vị thánh dường như không hề bị lay động bởi mọi thứ quanh mình, cả đám cháy lẫn cuộc tấn công, cả cám dỗ của trái cây, người đàn bà và rượu. Sự bình thản ấy là trái tim của bức tranh: thế giới càng dồn tới với tiếng ồn và dục vọng, hình người cầu nguyện càng tĩnh lặng. Xa hơn bên phải, trong một vùng nước mờ ranh giới, một người đàn ông như đang bơi hoặc chết đuối, còn một chiếc thuyền buồm nhỏ chở một người đàn bà đậu sát bờ gần. Trên không, một tu sĩ cưỡi con cá có cánh gợi nhớ những hình tương tự ở mặt trong hai cánh bộ tranh Cám dỗ ở Lisbon của Bosch, gắn cảnh này với chính thế giới hình ảnh của bậc thầy.

Di sản

Còn hai phiên bản khác. Một bản ở Rijksmuseum, Amsterdam, chất lượng kém hơn và có chữ ký Jheronimus bosch, nhưng bị phép đo vòng cây bác bỏ: cây làm gỗ bị đốn trong khoảng 1543 đến 1554, ít nhất hai mươi bảy năm sau khi Bosch mất. Trong bản chép ở El Escorial, nhà thổ được thay bằng một cây thánh giá. Tấm tranh ở Prado thuộc về một tu viện hay nhà thờ Tây Ban Nha đầu thế kỷ mười chín, bị tịch thu khoảng năm 1836, trưng bày ở Bảo tàng Trinidad từ 1838 và nhập bộ sưu tập Prado năm 1872. Tranh từng được cho mượn tới vương cung thánh đường San Francisco el Grande, treo ở Bộ Ngoại giao năm 1930, rồi trở về Prado năm 1948.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia (French) · Wikidata

Về họa sĩ

Hieronymus Bosch (1450-1516)

nghệ thuật tôn giáo · Bảo tàng Prado · Antôn Cả

Tranh khác của Hieronymus Bosch

Tranh của các họa sĩ liên quan