Quán cà phê đêm ở Arles

Một người phụ nữ tì tay lên bàn quán ở tiền cảnh, còn phía sau, căn phòng mờ khói đang chìm dần vào giấc ngủ. Gauguin vẽ cảnh đêm này ở Arles vào cuối năm 1888.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Quán cà phê đêm ở Arles, tiếng Pháp là Café à Arles hay Le Café de nuit à Arles, được Paul Gauguin vẽ vào cuối năm 1888 tại Arles, miền nam nước Pháp. Theo bài Wikipedia tiếng Anh về họa sĩ, năm ấy Gauguin đã cùng Vincent van Gogh vẽ tranh trong chín tuần tại Ngôi nhà vàng của Vincent ở Arles, theo sự thúc giục của Theo, em trai Vincent. Mối quan hệ của hai người căng thẳng, và sau biến cố tối 23 tháng 12 năm 1888, Gauguin rời Arles. Họ không bao giờ gặp lại nhau, dù vẫn thư từ qua lại. Bức tranh thuộc về những tuần ngắn ngủi ấy.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là một cảnh sinh hoạt, vẽ bên trong một quán cà phê đêm mờ khói. Ở tiền cảnh bên phải, một người phụ nữ tì khuỷu tay lên bàn: đó là bà chủ quán, bà Ginoux. Sau lưng bà về bên trái, phía bên kia bàn bi a có con mèo nằm bên dưới, các vị khách ngồi rải rác, một người gục xuống ngủ, một người nhận ra là Joseph Roulin. Wikidata còn ghi trang phục vùng Arles của bà, chiếc ly có chân, bình xịt soda và đường trên bàn. Tấm vải 72 x 92 cm, khổ ngang để căn phòng lùi sâu sau dáng người phụ nữ điềm tĩnh, gần gũi.

Ý nghĩa và dụng ý

Bố cục đặt hai thế giới cạnh nhau. Gần ta là một nhân vật duy nhất, điềm đạm, người phụ nữ điều hành quán, vững vàng và chăm chú. Phía sau là đời sống đêm khuya của căn phòng: bàn bi a, người khách ngủ gục, con mèo trong bóng tối, những khách quen. Đó là một bức chân dung lặng lẽ về một nơi chốn và những con người giữ cho nó vận hành, vào giờ câu chuyện đã lắng và chỉ còn người kiên nhẫn ở lại. Các nguồn không nói thêm về ý định của Gauguin, nên phần còn lại xin để người xem tự cảm nhận.

Di sản

Ngày nay bức tranh thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Pushkin ở Moskva, nơi giới thiệu nó với tên tiếng Anh Café at Arles. Ý nghĩa của nó một phần nằm ở thời điểm: tranh ra đời trong quãng ngắn ngủi mà mãnh liệt cuối năm 1888, khi Gauguin và Van Gogh làm việc bên nhau ở Arles, trước khi sự cộng tác ấy kết thúc và Gauguin rời thị trấn. Các nguồn hiện có không cho biết bức tranh đến Moskva bằng cách nào, nên chúng tôi không kể phần ấy. Wikidata xếp tác phẩm vào trường phái Hậu ấn tượng.