Les Grandes Baigneuses

Paul Cézanne · 1900s

Những người phụ nữ khỏa thân quây quần dưới hàng cây nghiêng vào nhau như mái vòm thánh đường. Cézanne vẽ tấm toan này suốt bảy năm và qua đời trước khi kịp hoàn thành.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Les Grandes Baigneuses, còn gọi là Những người tắm lớn, là bức lớn nhất trong loạt tranh người tắm của Cézanne, khoảng 210,5 x 250,8 cm. Các bức khác nằm ở Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại New York, Phòng tranh Quốc gia London, Quỹ Barnes ở Pennsylvania và Viện Nghệ thuật Chicago. Cézanne vẽ tấm toan này suốt bảy năm, và tranh vẫn dang dở khi ông mất năm 1906, cũng là năm tranh lần đầu được trưng bày. Tranh thường được xem là tác phẩm xuất sắc nhất của ông và là một trong những kiệt tác của nghệ thuật hiện đại.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy nhìn hình tam giác. Các hình người khỏa thân được đặt vừa vào một khuôn tam giác tạo bởi hàng cây và dòng sông, khiến bức tranh cân đối khác thường so với các tác phẩm khác của Cézanne. Những người phụ nữ được trừu tượng hóa hơn là khắc họa, và theo nguồn tư liệu, hình khối của họ tạo cho bức tranh sự căng thẳng và độ đặc. Cézanne vẽ họ bằng cùng kỹ thuật ông dùng cho phong cảnh và tĩnh vật, nên thân người, cây cối và mặt nước như được xây từ cùng những mảng màu. Bức tranh gợi nhớ Titian và Peter Paul Rubens, nhưng cũng thường được so sánh với một nhóm phụ nữ khỏa thân nổi tiếng cùng thời, bức Những cô gái Avignon của Picasso.

Ý nghĩa và dụng ý

Qua mỗi phiên bản Người tắm, Cézanne càng rời xa lối trình bày tranh truyền thống, cố ý tạo ra những tác phẩm không chiều lòng người xem mới làm quen. Ông làm vậy để tránh những trào lưu chóng qua và trao cho tác phẩm một phẩm chất vượt thời gian, và nhờ thế mở đường cho các họa sĩ sau này dám bỏ qua thị hiếu đương thời. Khả năng vẽ hình của ông thường bị chê, vậy mà một nhà phê bình nói rằng ông đã biến bức Người tắm vẽ vụng về thành một khúc ca ấm áp về niềm hạnh phúc mùa hè thư thả. Sự giằng co ấy, vừa vụng về vừa thanh thản, là một phần sức hút của bức tranh.

Di sản

Bức tranh từng thuộc về Leo Stein. Năm 1937 tranh được mua cho Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia bằng tiền từ một quỹ ủy thác do nhà hảo tâm lớn của bảo tàng, Joseph E. Widener, lập ra, và hiện được trưng bày ở đó. Năm 1980 tranh có mặt trong loạt chương trình 100 bức tranh vĩ đại của kênh BBC Two. Dù còn dang dở, tấm toan đứng ở ngưỡng cửa của nghệ thuật hiện đại, một tác phẩm muộn của người họa sĩ vẫn còn tìm tòi trong những năm cuối đời.