Hieronymus Bosch · 1550

Một pháp sư ngồi trên ngai triệu quỷ dữ đến bắt một vị thánh, trong khi một thiên thần lặng lẽ khuất phục chúng. Tấm ván vẽ hai mặt ở Valenciennes mang tên Bosch, nhưng giới nghiên cứu đã tranh luận hơn một thế kỷ về bàn tay thật sự đã vẽ nó.
Tấm ván kể lại một đoạn trong Truyền thuyết vàng: cuộc đối đầu giữa thánh Giacôbê Tiền và pháp sư Hermogenes. Phân tích vòng gỗ thực hiện năm 2000 và 2001 cho thấy tấm gỗ được làm sau năm 1515. Vì cả hai mặt đều được vẽ, người ta cho rằng đây là một cánh rời của một bức bình phong thờ lớn hơn, có lẽ làm cho một cơ sở của dòng thánh Antôn, rồi bị tháo rời trong khoảng thế kỷ 16 đến 18. Trước Cách mạng Pháp, tranh thuộc về công tước Croy, treo trong lâu đài Hermitage ở Conde-sur-l'Escaut. Công tước di cư năm 1792, đến năm 1796 lâu đài và các tác phẩm nghệ thuật bị tịch thu và chuyển về bảo tàng mới ở Valenciennes.
Tranh sơn dầu trên gỗ, cao 62 cm, rộng 41,5 cm. Ở mặt trước, hai khoảnh khắc cùng chung một không gian. Tiền cảnh là Hermogenes ngồi trên ngai dưới tán che, triệu quỷ và ra lệnh cho chúng bắt Giacôbê. Phía sau, ở trung cảnh, Giacôbê đứng sau một thiên thần vừa khuất phục đám quỷ tay sai của pháp sư. Hãy nhìn con quỷ nhỏ ngồi dưới chân pháp sư: một chi tiết đã được chú ý từ thế kỷ 19, có thể là nó đang hút tẩu. Lật tấm ván lại, không khí đổi hẳn. Mặt sau là một tu viện dòng Antôn, nhận ra nhờ chữ tau trên huy hiệu phía trên cổng, với một tu sĩ ngồi đọc sách và bốn người hành khất. Hai người tàn tật đánh nhau bên ngoài rào, trong khi một tu sĩ đưa của bố thí qua cửa sổ cho một người khác.
Mặt trước là câu chuyện đức tin chiến thắng tà thuật: quyền lực của pháp sư bị bẻ gãy không phải bởi chính Giacôbê mà bởi thiên thần đứng trước ông. Mặt sau rời truyền thuyết để về với đời thường, cho thấy lòng bác ái của một nhà dòng Antôn đối với người nghèo và người tàn tật, khớp với giả thuyết rằng bức bình phong được làm cho dòng tu này. Vào thế kỷ 19, Arthur Dinaux đề xuất rằng tu viện trong tranh là nhà dòng Antôn ở Havre, gần Mons. Những gương mặt biếm họa với đôi mắt lồi gắn tấm ván với thế giới hình ảnh kỳ dị mà Bosch làm nên tên tuổi và các môn đệ của ông còn tiếp nối nhiều thập kỷ.
Suốt một thời gian dài, không ai thống nhất về họa sĩ. Đến giữa thế kỷ 19 tranh vẫn được ghi là của Pieter Bruegel cha, và mặt vẽ Giacôbê thường bị nhầm là cảnh Thánh Antôn bị cám dỗ, cho đến khi Francois Nicolle nhận diện đúng trước năm 1882. Năm 1852, Louis Clement de Ris lần đầu đề xuất Bosch. Nhiều người phản đối: Dollmayr thấy đây là một môn đệ, Lafond thấy tay Pieter Huys, Friedlander ủng hộ Bosch còn Baldass bác bỏ. Ngày nay bài Wikipedia tiếng Pháp ghi đây là tác phẩm của một môn đệ Bosch, trong khi Wikidata vẫn ghi Bosch và năm 1550. Frederic Elsig gọi ông là Bậc thầy của tấm ván hai mặt Valenciennes, hoạt động ở Antwerp những năm 1560, và gắn ông với một bức Ecce Homo ở Philadelphia.
Hieronymus Bosch (1450-1516)
nghệ thuật tôn giáo · nam giới · hội họa Hà Lan thời kỳ đầu · thiên sứ · sách · vườn · đọc · Giacôbê, con của Zêbêđê · Thánh Giá
Khu vườn lạc thú trần tục - Hieronymus Bosch
Ship of Fools - Hieronymus Bosch (1500s)
Temptation of Saint Anthony - Hieronymus Bosch (1501)
The Haywain Triptych - Hieronymus Bosch (1510s)
Christ Carrying the Cross - Hieronymus Bosch (1510s)
Người khách bộ hành - Hieronymus Bosch (1500)
Death and the Miser - Hieronymus Bosch (1500s)
Hạ xuống từ giá chữ thập - Rogier van der Weyden (1440s)
Portrait of a Lady - Rogier van der Weyden (1460)
Chân dung Arnolfini - Jan van Eyck (1434)
Ghent Altarpiece - Jan van Eyck (1432)
Annunciation - Hans Memling (1480s)
Scenes from the Passion of Christ - Hans Memling (1470)
Thợ săn trên tuyết - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Tục ngữ Hà Lan - Pieter Bruegel the Elder (1551)