Hieronymus Bosch · 1493

Ba ẩn sĩ, ba chốn cô độc: Anthony giữa bầy quỷ bên ngôi làng đang cháy, Jerome cầu nguyện giữa sa mạc đổ nát, Giles bị mũi tên xuyên trong hang. Bosch vẽ sự cô tịch của họ khoảng năm 1493, và bộ tranh ba tấm đã hai lần vượt dãy Alps.
Bosch vẽ Các thánh ẩn tu, bộ tranh ba tấm sơn dầu trên gỗ, vào khoảng năm 1493, niên đại được xác nhận bằng phương pháp đo vòng gỗ. Theo Wikipedia, cả bộ có kích thước khoảng 86 x 60 cm, còn Wikidata ghi 86,5 x 120 cm. Tranh được ghi nhận lần đầu năm 1771 tại Cung điện Tổng trấn ở Venice, treo trong phòng Eccelso Tribunale. Năm 1838, chính quyền Áo khi ấy cai trị Venice đưa tranh tới Phòng tranh Hoàng gia ở Vienna, và năm 1893 tranh chuyển sang Bảo tàng Kunsthistorisches. Năm 1919, tranh được trả về Venice. Các thánh là đề tài quen thuộc của Bosch, những tấm gương đức tin đối diện khổ đau và tội lỗi.
Ở tấm trái, Thánh Anthony Viện phụ lấy nước đầm bằng một chiếc bình giữa cảnh đêm, sau lưng là ngôi làng đang cháy. Quanh ông là những ảo ảnh ma quỷ: một người đàn bà trần truồng sau tấm lều cùng lũ quỷ, một con quỷ cá rót rượu, và những con dế quái dị, một con đọc sách lễ, một con là cái đầu nữ tu có chân, cõng con cú nhỏ và tổ của nó. Ở giữa, Thánh Jerome quỳ trong một nhà nguyện đổ nát trước cây thánh giá cắm trên que, bên bàn thờ chạm những phù điêu như Judith và Holofernes, một hiệp sĩ với kỳ lân. Gần đó là chiếc mũ hồng y đỏ và một con sư tử gầy trơ xương. Ở tấm phải, Thánh Giles cầu nguyện trong hang, mũi tên cắm vào ngực, con nai con dưới chân.
Mỗi tấm vẽ một vị thánh ẩn tu khác nhau, và mỗi tấm là một bài học về giữ đức tin trong cô độc. Anthony tượng trưng cho việc cưỡng lại cám dỗ; ở đây ông có vẻ tách biệt, khác hẳn sự hỗn loạn trong bức Sự cám dỗ của Thánh Anthony của Bosch. Ngôi làng cháy có thể ám chỉ bệnh ngộ độc nấm cựa gà, hoặc khả năng dập lửa người ta gán cho vị thánh. Jerome chiêm niệm nỗi khổ của Chúa Kitô, bao quanh là dấu hiệu của cái ác: kẻ thờ ngẫu tượng trên cột, những bộ xương, thú dữ cắn xé nhau. Một người lao vào tổ ong có thể ám chỉ tình dục hoặc thủy ngân của thuật giả kim. Hang của Giles có cuộn giấy mà theo Truyền thuyết Vàng ghi tên mọi người được cứu nhờ lời cầu bầu của ông; mũi tên vốn nhắm vào con nai.
Bộ tranh bị hư hại nặng, có thể do hỏa hoạn. Ở tấm giữa, bầu trời, phong cảnh và đầu Thánh Jerome đã được vẽ lại, nên một phần những gì ta thấy không phải do chính tay Bosch. Dự án Nghiên cứu và Bảo tồn Bosch đã khảo sát kỹ và thấy các chất màu thông dụng thời Phục hưng như azurite, vàng chì thiếc, đỏ son và đất son, không dùng loại xanh ultramarine tự nhiên đắt đỏ. Wikipedia ghi tác phẩm hiện ở Gallerie dell'Accademia tại Venice. Dù hư tổn và từng lưu lạc, tranh vẫn giữ ba con người lặng lẽ cầu nguyện trong khi thế giới quanh họ bốc cháy.
Hieronymus Bosch (1450-1516)
nghệ thuật tôn giáo · hội họa Hà Lan thời kỳ đầu · Kunsthistorisches Museum · Dinh tổng trấn
Khu vườn lạc thú trần tục - Hieronymus Bosch
Ship of Fools - Hieronymus Bosch (1500s)
Temptation of Saint Anthony - Hieronymus Bosch (1501)
The Haywain Triptych - Hieronymus Bosch (1510s)
Christ Carrying the Cross - Hieronymus Bosch (1510s)
Người khách bộ hành - Hieronymus Bosch (1500)
Death and the Miser - Hieronymus Bosch (1500s)
Hạ xuống từ giá chữ thập - Rogier van der Weyden (1440s)
Portrait of a Lady - Rogier van der Weyden (1460)
Chân dung Arnolfini - Jan van Eyck (1434)
Ghent Altarpiece - Jan van Eyck (1432)
Annunciation - Hans Memling (1480s)
Scenes from the Passion of Christ - Hans Memling (1470)
Thợ săn trên tuyết - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Tục ngữ Hà Lan - Pieter Bruegel the Elder (1551)