The Deposition

Vài người đưa tang quây quanh thi hài Chúa Kitô, thân thể Ngài ngả trên một cỗ quan tài đá chạm khắc. Hơn một thế kỷ, cảnh tang thương lặng lẽ này bị gán cho Van Dyck, cho đến khi một học giả trả nó về cho chàng Rubens trẻ tuổi.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức tranh, còn được gọi là Than khóc Chúa Kitô hay Táng xác, thuộc về Galleria Borghese ở Rome. Tranh có từ lần đầu Rubens lưu lại Rome, khoảng năm 1601 đến 1602, khi ông còn là một họa sĩ trẻ xa quê Flanders. Việc tranh vào bộ sưu tập Borghese thế nào vẫn còn tranh cãi: có người cho rằng đây là đơn đặt hàng của Hồng y Peretti di Montalto dành cho Scipione Borghese, nhưng điều chắc chắn là Camillo Borghese đã mua tranh vào đầu thế kỷ 19. Nghiên cứu gần đây liên hệ tranh với một bức thuộc sở hữu của James Durno, nhà buôn tranh người Anh sống ở Rome, vào thập niên 1690.

Điều nên ngắm kỹ

Thân thể trần của Chúa Kitô ngồi chéo trên một quan tài đá trang trí hình người cổ điển. Phía sau, Đức Mẹ mặc áo tối màu ngước nhìn lên với nỗi buồn trang nghiêm, thân thể Con tựa vào bà. Bên cạnh, Thánh Gioan Tông đồ áo đỏ đỡ cả Chúa Kitô lẫn mẹ Ngài. Ở mép phải, một thiếu nữ tóc vàng dài, có lẽ là Maria Mađalêna, cúi đầu lau nước mắt. Dưới chân cô, một hình người nhỏ khác, có thể là một cô gái hay một đứa trẻ, vùi nửa mình trong nếp vải, tựa vào chân Chúa. Bên trái, một ông lão râu xám, có thể là Giuse thành Arimathê hoặc Nicôđêmô, lặng lẽ nhìn.

Ý nghĩa và dụng ý

Mỗi nhân vật mang một nỗi đau khác nhau. Đức Mẹ ngước lên như cầu xin được hiểu điều bà vừa chứng kiến. Thánh Gioan được xem là hiện thân của tình yêu và sự hy sinh, giữ cho mọi người đứng vững. Mađalêna khóc và hình người nép vào chân Chúa làm nỗi tang thương chung thêm sâu, còn ông lão điềm tĩnh bên trái đại diện cho các môn đệ đang đối diện khủng hoảng niềm tin. Ngay cả quan tài đá cũng lên tiếng: những hình chạm cổ điển có thể tượng trưng cho thế giới cổ đại sắp nhường chỗ cho thông điệp của Chúa Kitô, và cũng có thể ám chỉ bàn thờ và Bí tích Thánh Thể.

Di sản

Tranh được ghi nhận lần đầu trong một bản kiểm kê Borghese năm 1833 là bức Hạ xác của Vendich, và một dòng chữ thế kỷ 18 hoặc 19 trên vải đã gán tranh cho Anthony van Dyck. Năm 1916, sử gia nghệ thuật Rudolf Oldenbourg trả tranh về cho Rubens, định niên đại khoảng năm 1605, lần thứ hai ông ở Rome. Việc gán cho Rubens từ đó được chấp nhận rộng rãi, nhưng ngày nay giới nghiên cứu đặt tranh sớm hơn, khoảng 1601 đến 1602, dựa trên tỷ lệ nhân vật và sự giống nhau giữa Đức Mẹ ở đây với một Đức Mẹ trong bức tranh thờ của Rubens cùng thời. Wikidata ghi năm 1602. Nhà nước Ý mua tranh năm 1902.