Portrait of Mrs. Cecil Wade

Một thiếu phụ Scotland trong bộ váy sa tanh trắng ngồi giữa căn phòng mờ tối ở London, ánh sáng phủ lên da và váy nàng. Đây là chân dung lớn đầu tiên của Sargent sau vụ tai tiếng Madame X, và giới phê bình không thống nhất được nó rực rỡ hay lạnh lùng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Sau khi bức Chân dung Madame X gây tai tiếng tại Salon Paris năm 1884, John Singer Sargent mất phần lớn khách hàng Pháp và chuyển sang Anh năm 1886 để tìm đơn đặt hàng mới. Chân dung bà Cecil Wade là dự án lớn đầu tiên của ông sau Salon ấy, và về hình thức nó lùi lại khỏi nhiều điểm gây tranh cãi của Madame X. Người mẫu, Frances Frew Wade, sinh ở Glasgow năm 1863 và kết hôn năm 1883 với Cecil Lowry Wade, một nhà môi giới chứng khoán ở London. Bà 23 tuổi khi ngồi mẫu cho Sargent ngay tại nhà mình ở London, mặc chiếc váy sa tanh trắng từng mặc khi được ra mắt Nữ hoàng Victoria.

Điều nên ngắm kỹ

Bà Wade được vẽ toàn thân, nghiêng mặt nhìn sang phải, thân hơi xoay. Ánh sáng mạnh phủ lên làn da trắng và chiếc váy sa tanh trắng. Bà ngồi trên chiếc ghế dài bằng gỗ có đệm hoa đỏ, đeo vòng tay lấp lánh và vòng cổ sát cổ, tay cầm chiếc quạt trắng. Phía sau, căn phòng mờ tối. Ánh nắng trưa lọt qua ô cửa sổ che rèm vàng, chạm lên một chiếc bàn nhỏ, chiếc ghế và chậu cây gần đó. Bức tranh cho thấy tài vẽ cả chân dung lẫn nội thất của Sargent, và sự mạnh dạn thử nghiệm với sáng tối. Theo Wikidata, kích thước khoảng 168 x 138 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh nói về một khoảnh khắc ánh sáng không kém gì về một con người: hình dáng sáng rực ở tiền cảnh trên nền nội thất yên tĩnh, đầy bóng. Năm 1887, giới phê bình đọc sự tương phản ấy theo hai hướng ngược nhau. Tờ The Spectator khen gương mặt có cá tính và sức sống, nhưng chê ánh sáng tiền cảnh gượng ép và lối vẽ lạnh, không chút dịu dàng hay chất thơ. Tờ Saturday Review gọi đây là bức chân dung rực rỡ, được xử lý tuyệt vời, một quý bà áo trắng trên nền nội thất vẽ duyên dáng. Còn tờ Illustrated London News đùa rằng tay và mặt bà trông như làm bằng bìa cứng.

Di sản

Bức chân dung chỉ được trưng bày một lần khi Sargent còn sống, năm 1887 cùng nhóm New English Art Club tại Dudley Gallery ở London, sau đó trong các triển lãm sau khi ông mất ở Liverpool năm 1925 và tại Học viện Hoàng gia năm 1926. Tranh ở lại gia đình Wade suốt một thế kỷ, từ người mẫu sang con gái Aileen rồi tới cháu trai là Sir Ruthven Wade. Năm 1986, Quỹ Enid và Crosby Kemper mua tranh và tặng Bảo tàng Nghệ thuật Nelson-Atkins ở Kansas City, nơi gọi đây là một ví dụ xuất sắc trong sáng tác của Sargent.