Portrait of Jan de Leeuw

Jan van Eyck · 1436

Portrait of Jan de Leeuw - Jan van Eyck

Một chàng thợ kim hoàn trẻ nhìn thẳng vào bạn, tay giơ chiếc nhẫn, và chiếc khung quanh chàng cất lời thay chàng: giờ Jan van Eyck đã vẽ tôi. Tấm gỗ nhỏ năm 1436 này là một bức chân dung biết nói.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Jan de Leeuw là một thợ kim hoàn sống ở Bruges. Phần lớn giới nghiên cứu cho rằng, vì bức chân dung toát lên vẻ thân quen, chàng và Jan van Eyck quen biết và thân thiết với nhau. Van Eyck vẽ chàng năm 1436 trên một tấm gỗ nhỏ, chỉ khoảng 24,5 x 19 cm, nay ở Bảo tàng Kunsthistorisches tại Vienna. Tác phẩm vẫn nằm trong khung gốc, được sơn phủ giả đồng, rất giống khung của bức tự họa ở London và Bộ tranh bộ ba Dresden của van Eyck, có lẽ cùng do một người thợ làm ra.

Điều nên ngắm kỹ

Giống bức tự họa ở London, tranh chủ yếu là màu đen và nâu sẫm với ánh đỏ. De Leeuw hiện lên như một chàng trai nghiêm nghị với ánh nhìn mãnh liệt, đội khăn chaperon đen, mặc áo khoác đen lót lông. Chàng quay sang nhìn ta, tay cầm chiếc nhẫn vàng gắn viên đá đỏ. Như ở tấm London, cái đầu to hơn so với thân. Rồi hãy đọc khung tranh: chữ viết bằng màu đen, bằng tiếng Flemish, có chỗ khắc chìm, có chỗ nổi lên, và thay cho họ của chàng là hình một con sư tử vàng nhỏ.

Ý nghĩa và dụng ý

Chiếc nhẫn là dấu hiệu nghề nghiệp, dù có người cho rằng nó gợi một lễ đính hôn mới, thậm chí bức tranh được vẽ để tặng người yêu. Dòng chữ nói với người xem ở ngôi thứ nhất: Jan de Leeuw, người lần đầu mở mắt vào ngày lễ Thánh Ursula năm 1401, nay Jan van Eyck đã vẽ tôi, bạn có thể thấy ông bắt đầu khi nào, 1436. Leeuw nghĩa là sư tử trong tiếng Hà Lan, nên mới có hình con sư tử. Till-Holger Borchert nhận xét bức chân dung như đang nói, tiếp nối bằng lời cuộc đối thoại mà ánh nhìn thách thức đã khơi lên.

Di sản

Giới nghiên cứu còn tìm thấy những câu đố chữ ẩn trong dòng chữ. Guy Bauman thấy ba chronogram, tức các chữ cái số La Mã cộng lại thành năm hoàn thành, năm sinh và tuổi của nhân vật, còn Max Friedländer và Erwin Panofsky chỉ chấp nhận hai cái đầu. Năm 1986 Bauman viết rằng van Eyck, như một đấng sáng tạo, dường như không chỉ ban cho nhân vật đôi mắt và một sự tái sinh, mà còn ban cho bức chân dung một giọng nói. Gần sáu thế kỷ sau, nó vẫn cất lời với bất kỳ ai đứng trước nó.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Jan van Eyck (1390-1441)

chân dung · hội họa Hà Lan thời kỳ đầu · Kunsthistorisches Museum

Tranh khác của Jan van Eyck

Tranh của các họa sĩ liên quan