Annah the Javanese, or The Child-woman Judith Is Not Yet Breached

Một cô gái trẻ ngồi khỏa thân trên chiếc ghế bành xanh coban như ngai vàng, một chú khỉ dưới chân, nhìn thẳng vào ta. Gauguin vẽ Annah ở Paris năm 1894, và viết lên tường bằng tiếng Tahiti một nhan đề nói về một người khác.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tháng 9 năm 1893, Gauguin trở lại Paris sau chuyến lưu trú đầu tiên ở Tahiti, và tháng 1 năm 1894 ông dọn đến số 6 phố Vercingétorix, phía nam Montparnasse. Người mẫu và người tình của ông là Annah, gọi là cô gái Java, một người lai không rõ gốc gác và tuổi tác. Theo nhà buôn tranh Ambroise Vollard, cô đến Paris với tấm biển đeo cổ ghi địa chỉ của nữ ca sĩ opera Nina Pack, người nhận cô làm người giúp việc rồi sau đó cho nghỉ. Annah tìm đến Vollard, và ông nghĩ ngay đến Gauguin. Tháng 4 năm 1894, hai người cùng chú khỉ tên Taoa mà Gauguin tặng cô chuyển đến Pont-Aven.

Điều nên ngắm kỹ

Annah khỏa thân, chỉ đeo hoa tai, ngồi tựa tay lên thành ghế, chân bắt chéo, bàn chân đặt trên chiếc gối thêu cạnh chú khỉ. Cô hơi nghiêng về phía trước, căng thẳng như lơ lửng trên ghế, và nhìn thẳng vào mắt ta. Vóc dáng nhỏ bé và sự trần trụi của cô tương phản với chiếc ghế trang trọng và khung cảnh khắc khổ. Màu sắc như có điện: tường hồng trung tính, ghế xanh coban, thảm xanh hải quân, gối xanh lá, tất cả phản chiếu trên làn da sẫm của cô. Góc trên bên phải là phần còn lại của một tranh tĩnh vật vẽ trên tường và một dải băng có dòng chữ Tahiti. Chân tường được viền một đường hoa văn phương Đông.

Ý nghĩa và dụng ý

Dòng chữ được đọc là Aita parari te tamari vahine Judith, nghĩa là cô bé Judith vẫn còn trinh. Judith là con gái của gia đình hàng xóm tầng dưới, nữ điêu khắc gia Ida Ericson và nhạc sĩ William Molard. Năm mười ba tuổi, cô đem lòng yêu Gauguin và ghen với Annah, như cô kể lại trong hồi ký. Gauguin dường như muốn vẽ cô, nhưng mẹ cô từ chối. Bức tranh gợi cả sự ngây thơ lẫn nhục cảm: chú khỉ là biểu tượng truyền thống của sự buông thả, và đây là một trong những tranh khỏa thân châu Âu đầu tiên vẽ cả lông mu. Nguồn tư liệu đặt điều này trong diễn ngôn thực dân, nơi sự dễ dãi tình dục chỉ được tưởng tượng với những chủng tộc khác.

Di sản

Ngày 25 tháng 5 năm 1894, khi dạo trên bến cảng Concarneau cùng Annah và chú khỉ, Gauguin xô xát với những thủy thủ chế giễu họ và bị gãy mắt cá chân, phải nằm bất động hai tháng. Sau một trận cãi vã, Annah về Paris và dọn sạch xưởng vẽ, chỉ chừa những bức tranh treo trên tường. Ngoài vài tấm ảnh chụp trong xưởng của Alphonse Mucha, trong đó có lẽ có một tấm cô mặc áo ngồi cùng tư thế, không ai biết gì thêm về cô. Gauguin quay về Paris với ý định rời đi Tahiti hẳn. Bức tranh, số 580 trong danh mục Wildenstein, thuộc một bộ sưu tập tư nhân ở Thụy Sĩ.