Adoration of the Magi

Vị vua già nhất quỳ xuống hôn chân Hài Nhi, và Hài Nhi đặt bàn tay nhỏ lên mái đầu hói của ông. Suốt nhiều thế kỷ, bức tranh ngang này của Rubens bị coi là bản sao, cho đến khi một triển lãm ở Paris trả lại tên tuổi cho nó.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Rubens vẽ đề tài Ba Vua thờ lạy nhiều lần, nhưng phần lớn là những bức bàn thờ khổ đứng cho nhà thờ. Bức này lại nằm ngang, khoảng 245 x 325 cm, và nhà sử học nghệ thuật Peter C. Sutton cho rằng khổ ngang gợi ý một đơn đặt hàng tư nhân, thế tục, giống bức Ba Vua Rubens vẽ cho tòa thị chính Antwerp khoảng 1608 đến 1609. Wikipedia ghi tranh khoảng 1617 đến 1618, còn Wikidata ghi 1616. Rubens còn thu được nhiều tiền từ việc bố cục này được nhân bản thành tranh khắc và thảm dệt.

Điều nên ngắm kỹ

Những nhân vật toàn thân trải dài khắp mặt tranh, phía sau là đám đông xếp như một dải phù điêu: mười hai người đàn ông trung niên đủ dáng vẻ, binh lính, người đứng xem, cả những con ngựa lấp đầy mọi khoảng trống. Đức Mẹ đưa Hài Nhi ra, Ngài đứng trên chiếc bàn rải rơm. Vị vua già nhất quỳ hôn một bàn chân Ngài đầy trìu mến, còn Hài Nhi đặt tay lên đầu hói của ông để chúc phúc. Các vua mặc áo rực rỡ, nếp vải uốn thành hoa văn, và người hầu nâng lễ vật. Một luồng sáng từ bên trái xuyên qua chuồng bò tối.

Ý nghĩa và dụng ý

Nguồn tư liệu gọi cảnh này là một phiên bản bớt thiêng liêng của tích Ba Vua: không hào quang, không dấu hiệu trời cao, chỉ có con người chen nhau trong một cái chuồng tối. Sự thánh thiện nằm trong một trao đổi nhỏ, nụ hôn của ông già và cái chạm của đứa trẻ, giữa một đám đông ồn ào. Sự tương phản giữa dải gương mặt mênh mông và khoảng lặng ở trung tâm khiến bức tranh vừa hoành tráng vừa thân mật, đúng tinh thần Baroque của chuyển động và ánh sáng.

Di sản

Tháng 9 năm 1698, Maximilian II Emanuel, Tuyển hầu tước xứ Bavaria, mua tranh ở Antwerp từ Gijsbert van Ceulen, trong một nhóm tranh ngoạn mục gồm cả mười hai bức khác của Rubens nay ở Alte Pinakothek, Munich. Vậy mà bức này lại bị xem là bản sao suốt một thời gian dài. Chỉ khi Jacques Fouquart đưa tranh vào triển lãm Le siècle de Rubens ở Paris năm 1977 đến 1978, nó mới được công nhận là một tác phẩm lớn của Rubens. Ngày nay tranh ở Bảo tàng Mỹ thuật Lyon; Wikidata còn ghi cả khoa hội họa của Louvre.