Pieter de Hooch

1629-1684

Pieter de Hooch, con trai một thợ xây ở Rotterdam, đã vẽ ngôi nhà Hà Lan yên tĩnh theo cách chưa ai từng làm: những khoảnh sân đầy nắng, những căn phòng gọn gàng và những ô cửa mở để ánh mắt đi từ không gian sáng này sang không gian sáng khác.

Xuất thân

Pieter Hendricksz. de Hooch được rửa tội ở Rotterdam ngày 20 tháng 12 năm 1629. Cha ông, Hendrick, được mô tả là một thợ cả nghề xây, một người thợ lành nghề thuộc phường hội, còn mẹ ông, Annetge Pieters, là bà đỡ. Ông là con cả trong năm anh chị em và sống lâu hơn tất cả. Ta biết rất ít về những năm đầu đời của ông. Người viết tiểu sử đầu tiên, Arnold Houbraken, kể ông học ở Haarlem với họa sĩ phong cảnh Nicolaes Berchem, cùng thời với Jacob Ochtervelt, nhưng tranh ông lại gần với tinh thần của Hendrik Sorgh, một họa sĩ lớn tuổi hơn ở Rotterdam rất thích sắp xếp nhân vật trong nội thất.

Cuộc đời và những bước ngoặt

Từ năm 1650, ông vừa làm họa sĩ vừa làm người giúp việc cho Justus de la Grange, một thương nhân vải lanh kiêm nhà sưu tập, theo ông chủ đi nhiều nơi và chuyển tới Delft năm 1652. Có lẽ ông đã giao nhiều tranh để đổi lấy chỗ ăn ở; một bản kê sau này ghi la Grange sở hữu mười một bức của ông. Năm 1654 ông cưới Jannetje van der Burch và có bảy người con. Ông vào phường hội họa sĩ Delft năm 1655, dù phải chật vật với khoản phí gia nhập. Khoảng năm 1660 gia đình đã ở Amsterdam, có lúc sống ở những khu nghèo ngoài tường thành cũ. Đến năm 1674, thu nhập của ông thấp tới mức không có tên trong sổ thuế. Lần cuối ông được ghi nhận là năm 1679, và không ai biết ông mất khi nào.

Phong cách và kỹ thuật

Tranh thời đầu của ông vẽ lính và nông dân trong chuồng ngựa, quán rượu, nhưng điều ông thật sự quan tâm là ánh sáng, màu sắc và phối cảnh. Một nhóm nhân vật chính được nắng chiếu thẳng, nổi bật trên nền tối, thường với sắc đỏ son rực và vàng chanh, cùng xanh lục hay xanh lam ấm trong vùng tối. Một thủ pháp ông ưa dùng là doorkijkje, cảnh nhìn xuyên qua ô cửa sang một căn phòng sáng khác, dấu hiệu khá chắc chắn của tay ông. Cuối những năm 1650 ở Delft, ông chuyển sang những nội thất, khu vườn và sân nhà đầy nắng của tầng lớp trung lưu, bố cục cẩn trọng với hiểu biết tinh tế về phối cảnh. Ở Amsterdam, màu ông dịu mát hơn, nhân vật đầy đặn hơn và khung cảnh sang trọng hơn.

Giai thoại

Suốt một thời gian dài, người ta tin De Hooch mất năm 1684 trong dolhuis, nhà thương điên ở Amsterdam. Hồ sơ cho thấy người mất ở đó là con trai ông, cũng tên Pieter, vậy mà mốc năm ấy đến nay vẫn hay bị gán nhầm cho người cha. Tranh ông rất gần với Vermeer, người sống ở Delft cùng thời. Ảnh chụp x-quang bức Người phụ nữ cân vàng và bạc cho thấy một người đàn ông ngồi mà De Hooch sau đó đã vẽ đè lên, gợi ý rằng tranh của ông có thể là mẫu mà Vermeer đã dựa theo. Không có lối vào nhà giới quý tộc ở Amsterdam, ông lấy các sảnh lát đá cẩm thạch của Tòa thị chính mới làm phông cho những cảnh sang trọng của mình.

Di sản

De Hooch được nhớ đến như bậc thầy của những cảnh gia đình yên tĩnh, và những khoảnh sân, bãi phơi vải, góc phố của ông thuộc số tranh Hà Lan đầu tiên lấy chính thành phố làm trọng tâm, đôi khi đưa cả Oude Kerk hay Nieuwe Kerk vào một khung cảnh tưởng tượng. Khi ông còn sống, tranh ông bán được ít hơn tranh Vermeer. Sự quan tâm tăng lên vào đầu thế kỷ 19, khi các nhà sưu tập Anh như vua George IV, Sir Robert Peel và Công tước Wellington mua tranh ông. Năm 2019 và 2020, bảo tàng Het Prinsenhof ở Delft và Rijksmuseum mở một triển lãm dựa trên nghiên cứu mới về tranh ông. Những cánh cửa mở của ông vẫn mời ta bước vào.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia

hội họa Hà Lan thời hoàng kim · Delft school

Tranh của Pieter de Hooch