Hans Memling · 1475

Một bộ tranh ba tấm nhỏ và tinh tế của Hans Memling từng bị cưa rời, phân tán giữa Paris và Cincinnati, mãi đến thập niên 1970 mới được ghép lại. Ở giữa, Đức Mẹ đứng, còn thánh Giuse hái chà là từ một cái cây tự cúi xuống phía ông.
Bộ tranh ba tấm nhỏ này của danh họa Flanders Hans Memling đã bị tháo rời từ lâu. Tấm giữa vẽ cảnh Nghỉ chân trên đường trốn sang Ai Cập, cùng hai cánh trong vẽ thánh Gioan Tẩy Giả và thánh Maria Mađalêna, nay ở bảo tàng Louvre tại Paris. Hai mặt ngoài của cánh, vẽ thánh Stêphanô và thánh Christophe, nằm ở Bảo tàng Nghệ thuật Cincinnati. Không ai biết người đặt vẽ là ai, và giới chuyên môn chưa thống nhất niên đại: Wikipedia tiếng Pháp ghi khoảng năm 1480, còn Wikidata ghi 1475. Vì lớp sơn đã được chuyển sang giá đỡ mới, không thể xác định tuổi gỗ bằng vòng cây.
Năm vị thánh đứng trên một nền đất rải đầy hoa, trong một tác phẩm vô cùng tinh tế. Phía sau mỗi người, giữa đồi núi, những tòa nhà tưởng tượng và hành lang cột, là những cảnh nhỏ xíu kể lại cuộc đời họ, lối kể liền mạch rất đặc trưng của Memling. Sau lưng thánh Gioan có tiệc của vua Hêrôđê, cảnh ông bị chém đầu và lễ Rửa tội của Chúa. Sau thánh Maria Mađalêna, áo quần thanh lịch, tay cầm bình dầu thơm, là cảnh Lazarô sống lại và Đừng chạm vào Ta. Ở giữa, Đức Mẹ đứng, dù trong đề tài này bà thường ngồi. Thánh Giuse hái chà là từ cái cây cúi xuống một cách kỳ diệu, bình nước đặt giữa rễ cây, nơi một dòng suối sắp trào lên. Sư tử, hai con khỉ, một con chim săn mồi và một con chim ác là cùng có mặt.
Phía sau cảnh chính, họa sĩ nhắc lại những gì xảy ra trước đó: cuộc thảm sát các hài nhi vô tội và phép lạ cánh đồng lúa mì, cả hai được thể hiện theo lối ít gặp. Mỗi vị thánh được nhận ra nhờ một dấu hiệu quen thuộc. Thánh Stêphanô cầm hòn đá, nhắc rằng ông bị ném đá đến chết, và phía sau là cuộc tranh luận cùng cảnh tử đạo của ông. Thánh Christophe cõng Chúa Hài Đồng, như trong sách Truyền thuyết vàng, bên cạnh vị ẩn sĩ đã dẫn đường cho ông và hai cảnh tử đạo. Nhờ vậy, một vật nhỏ dùng để cầu nguyện riêng trở thành cả một thế giới câu chuyện để mắt người chậm rãi lần theo từng cảnh.
Khi còn trong bộ sưu tập của Lucien Bonaparte, đem bán năm 1816, các cánh đã bị tách rời, mặt trước và mặt sau bị xẻ thành những bức tranh độc lập. Đỉnh cánh hình cung một phần tư vòng tròn, hiếm thấy ở Memling, bị cưa thành nửa vòng tròn, và các tấm ở Paris được vẽ thêm viền rộng. Ban đầu được gán cho Jan van Eyck, rồi bán cho vua William II như tranh của Van der Goes, các tấm được trả về cho Memling từ thập niên 1850. Louvre mua hai cánh trong, rồi năm 1874 mua tấm giữa sau khi nó qua tay nam tước Rothschild. Hai mặt ngoài về bộ sưu tập Edwards ở Cincinnati năm 1924 và được tặng cho bảo tàng năm 1955.
Hans Memling (1435-1494)
nghệ thuật tôn giáo · Maria · Christ Child · Department of Paintings of the Louvre · hội họa Hà Lan thời kỳ đầu · Maria Madalena · Gioan Baotixita
Annunciation - Hans Memling (1480s)
Scenes from the Passion of Christ - Hans Memling (1470)
Diptych of Maarten van Nieuwenhove - Hans Memling (1487)
St John Altarpiece - Hans Memling (1479)
Portrait of Maria Portinari - Hans Memling (1470)
Christ with singing and music-making Angels - Hans Memling (1480s)
Moreel Triptych - Hans Memling (1484)
Madonna of Jacob Floreins - Hans Memling (1485)
Hạ xuống từ giá chữ thập - Rogier van der Weyden (1440s)
Portrait of a Lady - Rogier van der Weyden (1460)
Chân dung Arnolfini - Jan van Eyck (1434)
Ghent Altarpiece - Jan van Eyck (1432)
Khu vườn lạc thú trần tục - Hieronymus Bosch
Ship of Fools - Hieronymus Bosch (1500s)
Thợ săn trên tuyết - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Tục ngữ Hà Lan - Pieter Bruegel the Elder (1551)