The Wine Glass

Người phụ nữ vừa uống cạn ly, còn người đàn ông bên cạnh đã cầm sẵn bình, chờ rót tiếp. Phía trên, trong ô kính màu, hình tượng Tiết độ lặng lẽ dõi theo. Vermeer, khi ấy khoảng 27 tuổi, biến một lần nâng ly yên ả thành cảnh đầy căng thẳng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Ly rượu vang, còn gọi là Quý bà và quý ông uống rượu, là tranh sơn dầu trên vải của Johannes Vermeer, hiện ở Gemäldegalerie tại Berlin. Wikipedia ghi tranh vẽ khoảng năm 1660, còn Wikidata chỉ ghi thập niên 1650. Vermeer khoảng 27 tuổi khi vẽ bức này. Ý tưởng những người ngồi uống quanh bàn và người phụ nữ uống từ ly được lấy trực tiếp từ bức Một sân nhà Hà Lan của Pieter de Hooch, thuộc dòng tranh sinh hoạt Delft mà De Hooch phát triển cuối thập niên 1650.

Điều nên ngắm kỹ

Các nhân vật đứng ở khoảng giữa của một căn phòng sáng sủa, rộng rãi, kiến trúc rõ ràng, chứ không ở tiền cảnh như thường lệ. Hãy để ý dấu hiệu giàu sang: quần áo đẹp, khăn bàn có hoa văn, khung tranh mạ vàng trên tường sau và huy hiệu trên ô kính màu. Một cây đàn cittern nằm trên ghế cùng sách nhạc. Gương mặt và trang phục được vẽ bằng đường viền rộng, mượt, còn khăn bàn và kính cửa sổ có những nét cọ đặc biệt mảnh và tỉ mỉ. Tranh khoảng 67,7 x 79,6 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Cảnh này có lẽ là một cuộc tán tỉnh, nhưng vai trò của hai người không rõ. Người phụ nữ vừa uống cạn ly và người đàn ông có vẻ nóng lòng rót thêm, gần như muốn chuốc say nàng. Hình tượng Tiết độ trên cửa kính càng làm cảnh thêm căng thẳng. So với De Hooch, Vermeer đưa khung cảnh vào một thế giới thanh lịch và thượng lưu hơn hẳn.

Di sản

Nhà phê bình Walter Liedtke viết rằng không phân tích nào về quy ước nghệ thuật có thể nói hết vẻ đẹp và sự tinh tế của bức tranh, và xem đây có thể là một trong những tác phẩm trưởng thành trọn vẹn đầu tiên của Vermeer. Người khác lại coi đây là tác phẩm sớm, mang tính chuyển tiếp; Lawrence Gowing, khi so với bức Song ca của Gabriel Metsu, thấy nó thiếu sự trôi chảy của cảnh giao tiếp. Sàn lát gạch và kính màu trở lại trong Cô gái với ly rượu vang, còn chiếc bình rượu xuất hiện trong Cô gái ngủ gật.