The Love Letter

Qua một khung cửa hé mở, ta thoáng thấy một quý bà ôm cây đàn cittern ngước nhìn người hầu gái, tay cầm lá thư. Vermeer biến một khoảnh khắc riêng tư thành cả một câu chuyện tình, và năm 1971 một tên trộm đã cắt bức tranh khỏi khung bằng dao gọt khoai tây.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Lá thư tình là một bức tranh sinh hoạt của thập niên 1660; Wikidata ghi niên đại năm 1668. Tranh vẽ người hầu gái đang bình phẩm với bà chủ về lá thư bà đang cầm, và hiện treo ở Rijksmuseum, Amsterdam. Bức tranh có thể từng có một quá khứ vương giả. Vào nửa sau thế kỷ mười bảy, có lẽ nó đã thuộc bộ sưu tập của Jan III Sobieski, vua của Liên bang Ba Lan và Litva: bản kiểm kê năm 1696 của Cung điện Wilanów ở Warszawa ghi trong số tranh Hà Lan một bức vẽ quý bà chơi đàn luýt trong áo vàng, còn một cô gái trao thư cho bà, trong khung màu đen.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy để ý cách ta nhìn cảnh: từ một căn phòng tối hơn, qua tấm rèm được buộc gọn, như thể đang lén nhìn vào một điều vô cùng riêng tư. Tấm rèm vẽ cũng đùa với thói quen của người Hà Lan treo rèm nhỏ che tranh. Những đường chéo của nền gạch ca rô kéo mắt ta vào chiều sâu. Quý bà ôm cây đàn cittern, một loại đàn giống đàn luýt, và mặc áo vàng óng; sắc vàng còn ở lò sưởi và nhiều đồ vật, đối đáp với màu xanh lam trên nền nhà, áo người hầu và các khung tranh. Hãy nhìn xuống sàn: một đôi dép ở sát mép dưới, và cây chổi bị đẩy sang một bên. Trên tường treo một bức biển động và, phía trên, một bức phong cảnh có người lữ khách trên con đường cát.

Ý nghĩa và dụng ý

Mỗi đồ vật đều kể chuyện. Cây đàn cittern là biểu tượng của tình yêu, thường là tình yêu xác thịt, và chiếc dép bị cởi ra cũng là một dấu hiệu của dục vọng. Cây chổi, tượng trưng cho bổn phận nội trợ, bị gạt sang bên gợi ý rằng việc nhà đã bị lãng quên. Biển động là ẩn dụ cho một tình yêu sóng gió, còn người lữ khách phía trên có thể ám chỉ người đàn ông vắng mặt đã viết lá thư. Những đồ trang trí mạ vàng và cột kiểu Ionic của lò sưởi nói lên sự giàu có của gia đình. Ánh mắt hiểu chuyện của người hầu và cái nhìn lo âu của bà chủ khiến ta dễ đoán nội dung lá thư. Đây vẫn là tác phẩm duy nhất của Vermeer có vẽ cảnh biển.

Di sản

Ngày 23 tháng 9 năm 1971, bức tranh bị đánh cắp tại Trung tâm Mỹ thuật Brussels, nơi nó được cho mượn trưng bày. Tên trộm 21 tuổi, Mario Pierre Roymans, trốn trong một tủ điện đến khi bảo tàng đóng cửa; khi khung tranh không lọt qua cửa sổ, anh ta cắt tấm toan ra bằng dao gọt khoai tây. Tự xưng là Tijl van Limburg, anh ta cho một phóng viên xem tranh dưới ánh đèn pha ô tô và đòi tiền cho những người tị nạn Bengal đang đói khổ, được cho là vì xúc động trước cuộc diệt chủng ở Bangladesh năm 1971. Anh ta bị bắt đúng ngày hết hạn tối hậu thư. Bức tranh trở về Rijksmuseum ngày 8 tháng 10, hư hại nặng, và việc phục chế kéo dài gần một năm.