The Dead Toreador

Một người đấu bò nằm chết trên mặt đất, hoàn toàn cô độc. Manet cắt nhân vật này ra từ một bức tranh lớn từng bị giới phê bình chế giễu, và biến nó thành một tác phẩm độc lập đầy sức mạnh.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Người chết, tên ban đầu là Người đấu bò đã chết, là tranh sơn dầu của Édouard Manet từ thập niên 1860; Wikidata ghi năm 1864. Tranh thuộc giai đoạn Manet chịu ảnh hưởng mạnh của đề tài Tây Ban Nha, của Velázquez, Goya và môn đấu bò. Nhân vật này ban đầu thuộc một bố cục lớn hơn, Cảnh trong một trận đấu bò, chịu ảnh hưởng loạt tranh khắc Tauromaquia của Goya và tranh đấu bò của Alfred Dehodencq, được nhận trưng bày tại Salon 1864. Giới phê bình chế giễu tranh thiếu chiều sâu, tỷ lệ kém và không gian phi thực. Bị tổn thương, Manet cắt tấm toan ra. Ông giữ lại hai phần: phần này, được ông vẽ lại nhiều, và một phần nay gọi là Trận đấu bò.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm toan khoảng 76 x 153 cm dài và thấp, gần như dành trọn cho một nhân vật nằm trên đất. Danh sách chủ đề của Wikidata giúp ta quan sát: một người đàn ông tóc nâu trong trang phục đấu bò, với quần ống túm, tất dài và dải thắt lưng, nằm bất động. Không còn đấu trường và đám đông vây quanh, chẳng có gì làm xao nhãng khỏi thi thể. Khổ tranh nằm ngang trải dài anh ta khắp bức tranh, để mắt người xem chậm rãi đi từ đầu đến chân. Manet vẽ lại nhân vật sau khi cắt khỏi tác phẩm lớn, và kết quả là một hình ảnh tĩnh lặng, cô đọng, nơi kịch tính của trận đấu bò đã lặng im.

Ý nghĩa và dụng ý

Khi Salon 1864 khai mạc, nhiều nhà phê bình cho rằng nguồn cảm hứng chính là bức Người lính chết, khi ấy được gán cho Velázquez và thuộc bộ sưu tập Pourtalès. Théophile Thoré-Burger còn khẳng định người đấu bò đã bị sao chép trắng trợn từ đó, lời buộc tội mà Baudelaire phản bác mạnh mẽ. Giới phê bình cũng nhắc đến bức Caesar chết của Gérôme và một tranh minh họa cho tiểu thuyết Gil Blas. Nguồn tư liệu nhận định ảnh hưởng chính có lẽ là Velázquez. Khi tách nhân vật ra và sau đó đổi tên thành Người chết cho Salon 1867, Manet mang lại cho nó tính phổ quát: không còn là một cảnh đấu bò, mà là hình ảnh của chính cái chết.

Di sản

Niềm say mê đấu bò của Manet còn tiếp diễn. Trong thư gửi Baudelaire ngày 14 tháng 9 năm 1865, ông gọi đấu bò là một trong những cảnh tượng đẹp nhất, lạ lùng nhất và khủng khiếp nhất, và mong vẽ lại vẻ rực rỡ, chập chờn mà kịch tính của trận đấu ông từng xem. Người chết tiếp tục truyền cảm hứng. Năm 2007, họa sĩ Herman Braun-Vega đưa nó vào một bức tranh lần theo mạch nối nghệ thuật giữa Velázquez, Goya, Manet và Monet, xem nó như di sản trực tiếp của Velázquez. Tranh cũng xuất hiện trên bìa album Love Is the Law năm 1984 của ban nhạc The Suburbs ở Minneapolis. Wikidata ghi tranh thuộc Phòng trưng bày Nghệ thuật Quốc gia, Washington.

Có thể bạn chưa biết

Ban đầu là một phần của Cảnh trong một trận đấu bò, trưng bày tại Salon 1864.
Manet cắt tấm toan sau khi bị chế giễu, giữ lại Người chết và Trận đấu bò.
Đổi tên thành Người chết cho Salon 1867.
Wikidata ghi năm 1864 và đặt tranh tại Phòng trưng bày Nghệ thuật Quốc gia, Washington.

Wikipedia · Wikidata