Nana

Một thiếu nữ mặc áo nịt đứng trước gương đánh phấn rồi quay sang nhìn ta, trong khi một người đàn ông mặc lễ phục ngồi chờ trên sofa. Salon từ chối bức Nana của Manet năm 1877, nên ông bày nó trong tủ kính một cửa hiệu.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Manet hoàn thành Nana năm 1877 và gửi đến Salon Paris ngay năm đó, nhưng tranh bị từ chối vì bị xem là coi thường đạo đức thời bấy giờ. Manet không cất tranh đi. Ông bày nó trong tủ kính một cửa hiệu trên đại lộ Capucines, một trong những con phố chính của Paris, và nhờ danh tiếng của ông, tranh thu hút sự chú ý và đám đông. Người mẫu là Henriette Hauser, một kỹ nữ hạng sang nổi tiếng thời đó, còn cái tên Nana có lẽ lấy từ tiểu thuyết L'Assommoir của Zola, nơi nhân vật này xuất hiện lần đầu.

Điều nên ngắm kỹ

Một thiếu nữ xinh đẹp đứng trước tấm gương có hai cây nến đã tắt, mặt quay về phía người xem. Cô chỉ mặc dở dang: áo lót trắng, áo nịt xanh, tất lụa và giày cao gót. Căn phòng gợi một phòng trang điểm riêng. Phía sau cô là chiếc sofa với hai chiếc gối, và bên phải, bị mép tranh cắt ngang, là một người đàn ông ăn mặc lịch lãm, chỉ thấy một phần. Bên trái có một chiếc ghế, một cái bàn và một chậu hoa. Để ý cô nhìn thẳng vào ta điềm tĩnh thế nào, trong khi người đàn ông ngồi chờ ở rìa tranh.

Ý nghĩa và dụng ý

Cả nhan đề lẫn nhiều chi tiết đều gợi ý đây là một kỹ nữ hạng sang và khách của cô. Nửa sau thế kỷ 19, Nana là tên giả phổ biến của gái mại dâm, và đến nay từ nana trong tiếng Pháp vẫn có thể chỉ một người phụ nữ phù phiếm, hay đơn giản là một cô gái trong tiếng lóng. Xã hội Pháp chưa sẵn sàng cho một hình ảnh thẳng thắn đến thế về mại dâm. Theo nguồn tư liệu, giới phê bình không nhìn thấy giá trị nghệ thuật của tác phẩm mà chỉ chú ý đến cảnh được vẽ, vì thế Salon đã khước từ.

Di sản

Trong số những người bênh vực Manet có Émile Zola, người năm 1880 xuất bản tiểu thuyết Nana, tập thứ chín của bộ Rougon-Macquart. Nhan đề trùng nhau rất đáng chú ý, nhưng không có bằng chứng rõ ràng rằng họa sĩ và nhà văn gợi cảm hứng cho nhau, vì cuốn sách ra đời ba năm sau bức tranh; nhiều khả năng Manet lấy cái tên từ L'Assommoir. Bức tranh, khoảng 154 x 115 cm, nay ở Hamburger Kunsthalle tại Đức, nơi người phụ nữ bên gương vẫn quay lại nhìn bất cứ ai đến xem.