Buổi hòa nhạc

Ba người chơi nhạc quây quần trong một căn phòng tĩnh lặng: thiếu nữ bên phím đàn, người đàn ông ôm cây đàn luýt, người phụ nữ cất tiếng hát. Đó là một trong những cảnh êm đềm nhất của Vermeer, và từ một đêm năm 1990, không ai biết nó ở đâu.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Buổi hòa nhạc của Johannes Vermeer vẽ một người đàn ông và hai người phụ nữ cùng chơi nhạc. Niên đại của tranh không chắc chắn: dựa trên phong cách, nó được xếp vào giữa thập niên 1660, khoảng năm 1664, trong khi Wikidata ghi năm 1663. Lịch sử ban đầu của tranh cũng mờ mịt, bởi tài liệu đầu tiên nhắc đến nó chỉ có từ năm 1780. Một manh mối về gia đình Vermeer nằm ngay trong tranh: bức treo trên tường bên phải là Bà mối của Dirck van Baburen, thuộc sở hữu của mẹ vợ ông, Maria Thins. Vermeer còn vẽ lại nó trong một tác phẩm khác khoảng sáu năm sau.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh khá nhỏ, chừng 72,5 nhân 64,7 xăng-ti-mét. Hãy tìm ba nhạc công: thiếu nữ ngồi bên đàn harpsichord, người đàn ông chơi đàn luýt và người phụ nữ đang hát. Nắp đàn dựng lên được trang trí phong cảnh đồng quê thanh bình, màu sắc tươi sáng tương phản với hai bức tranh sẫm màu trên tường. Dưới sàn là cây đàn viola da gamba. Để ý dấu hiệu địa vị: người chơi đàn luýt đeo dây vai và thanh kiếm, còn sàn đá cẩm thạch đen trắng, dù giản dị, lại xa hoa và đắt giá. Họ thuộc tầng lớp thị dân khá giả.

Ý nghĩa và dụng ý

Thời Vermeer, đề tài âm nhạc trong hội họa Hà Lan thường gợi tình yêu và sự quyến rũ. Ở đây, cảm xúc mơ hồ hơn. Bức Bà mối đầy nhục cảm trên tường dường như mời gọi cách hiểu ấy, nhưng cũng có thể nó được đặt ra để tương phản với cảnh nhạc gia đình yên bình bên dưới. Sự đối lập ấy còn lặp lại khắp căn phòng: phong cảnh êm đềm trên nắp đàn đối diện bức tranh đồng quê hoang dã bên trái. Vermeer đặt các hình ảnh cạnh nhau để người xem tự cân nhắc giữa hòa điệu và cám dỗ.

Di sản

Isabella Stewart Gardner mua bức tranh tại một cuộc đấu giá ở Paris năm 1892 và trưng bày trong bảo tàng của bà ở Boston. Đêm 18 tháng 3 năm 1990, những tên trộm giả làm cảnh sát đã lấy đi mười ba tác phẩm khỏi bảo tàng, trong đó có Buổi hòa nhạc. Đến nay bức tranh vẫn chưa xuất hiện trở lại. Nó vẫn sống trong các loại hình nghệ thuật khác: một tập phim truyền hình năm 1964 đã tưởng tượng vụ trộm, và sau này tranh xuất hiện trong tiểu thuyết của nhiều nhà văn, kể cả Cô gái đeo hoa tai ngọc trai.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia ghi khoảng năm 1664; Wikidata ghi năm 1663.
Tài liệu đầu tiên từ năm 1780; Isabella Stewart Gardner mua ở Paris năm 1892.
Bị đánh cắp khỏi Bảo tàng Isabella Stewart Gardner ngày 18/3/1990, vẫn mất tích.
Kích thước: 72,5 × 64,7 cm.

Wikipedia · Wikidata