Portrait of Mademoiselle Claus

Một nữ nghệ sĩ vĩ cầm trẻ trong bộ váy trắng ngồi trên ban công đầy nắng, mái tóc cài một khóm hoa hồng thật lớn, ánh mắt hướng về điều gì đó ta không thấy. Manet để dở bản phác này, và nó trở thành bước đầu tiên dẫn tới bức Ban công nổi tiếng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Manet vẽ bản phác sơn dầu này năm 1868. Theo người viết tiểu sử Étienne Moreau-Nélaton, ý tưởng đến trong chuyến lưu lại Boulogne-sur-Mer năm ấy, khi Manet nhìn những người đứng ở cửa sổ ban công dưới nắng chói, còn căn phòng phía sau chìm trong bóng tối. Nhưng bức tranh được vẽ ở xưởng của ông tại số 81 phố Guyot, Paris; cánh cửa chớp và lan can khớp với khu Batignolles. Trước đó, trong bức Angelina, Manet đã vẽ một phụ nữ bên cửa sổ mở, và bức Những cô gái trên ban công của Goya có thể đã gợi cảm hứng cho cả hai.

Điều nên ngắm kỹ

Lệch về bên trái là Fanny Claus, 22 tuổi, mặc toàn màu trắng, ngồi trên chiếc ghế đẩu bọc vải đỏ. Cô bắt chéo chân, mắt nhìn chăm chú một điểm ngoài khung tranh bên phải. Nhiều phần chỉ được phác, để lộ lớp nền nâu của tấm vải; đôi tay chỉ được gợi qua. Ngược lại, gương mặt dài nhợt nhạt có đường viền sắc nét, đôi mắt đen mở to và đôi môi hồng mỏng. Một khóm hoa hồng lớn phủ phía trước mái đầu. Một phụ nữ thứ hai mặc trắng, bị mép phải cắt mất, tì lên lan can xanh, có lẽ đang cầm dù che nắng.

Ý nghĩa và dụng ý

Manet thích vẽ bạn bè và người thân hơn người mẫu chuyên nghiệp, vì thấy dáng điệu của họ thiếu tự nhiên. Fanny Claus, nghệ sĩ vĩ cầm của Tứ tấu Sainte-Cécile, thường chơi nhạc cùng vợ ông là Suzanne, một nghệ sĩ dương cầm, và về sau kết hôn với họa sĩ Pierre-Ernest Prins, bạn của Manet. Vị trí người xem rất khó hiểu: quá gần để là nhìn từ dưới phố lên, quá sát để là nhìn từ tòa nhà đối diện. Nhà sử học nghệ thuật Françoise Cachin nhận xét Manet không thể đứng lơ lửng giữa khoảng không, khiến cảnh có gì đó giả tạo. Michael Wilson cho rằng Manet chưa bao giờ định vẽ hoàn chỉnh.

Di sản

Như mọi bản phác sơn dầu của Manet, tranh không ký tên và không ghi ngày. Nó được xem là bản nghiên cứu cho bức Ban công, nơi Fanny Claus đứng ôm chiếc dù gấp trước ngực. Cũng có một bản vẽ bố cục cho bức Ban công năm 1868; không rõ bản vẽ ấy có trước hay sau bức chân dung này. Tranh nằm trong các bộ sưu tập tư nhân và hiếm khi được trưng bày. Năm 2012, sau một chiến dịch quyên góp lớn, Bảo tàng Ashmolean ở Oxford đã mua được nó. Wikipedia ghi kích thước 111 x 70 cm, còn Wikidata ghi là 70 x 111 cm.