Portrait of an old man

Hans Memling · 1475

Portrait of an old man - Hans Memling

Gương mặt một ông lão lấp gần kín tấm ván nhỏ, từng nếp nhăn, sợi tóc đều được vẽ tỉ mỉ. Xưa kia ông có một người bạn đồng hành: chân dung một bà lão, nay ở một bảo tàng khác.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tấm ván nhỏ này của Hans Memling, khoảng 25 x 18 cm, thường được xếp vào khoảng năm 1480; Wikidata ghi 1475. Niên đại khó xác định. Có lúc tranh đã được chuyển sang một nền mới, nên không thể định tuổi bằng vòng gỗ. Bức có lẽ là đôi của nó, Chân dung một bà lão, đã được định tuổi bằng vòng gỗ, cho thấy khoảng năm 1472 là thời điểm sớm nhất có thể với bà, và có lẽ cả với ông. Đầu thế kỷ hai mươi, bức chân dung còn từng được gán cho Jan van Eyck, nhưng sự chăm chút cho da thịt và đôi tay nay được xem là đặc trưng của Memling.

Điều nên ngắm kỹ

Gương mặt người đàn ông chiếm gần trọn bức tranh. Như thường thấy trong chân dung Memling, bàn tay ông đặt trên một gờ phẳng hòa vào khung tranh. Cả bốn cạnh tấm ván đã bị cắt, nên chỉ còn một dải mỏng của khung vẽ nguyên gốc. Hãy nhìn kỹ làn da: nếp nhăn, mái tóc và gương mặt được thể hiện hết sức tỉ mỉ. Cách lấp đầy không gian như vậy cũng có ở vài chân dung khác của Memling, dù ông thường đặt người mẫu trước một phong cảnh hơn, như trong chân dung một người đàn ông ở Frick Collection.

Ý nghĩa và dụng ý

Cách miêu tả gương mặt gợi nên một con người hiền hậu, an nhiên, dù tên ông không được ghi lại. Một nhận xét khá gần đây đã nối bức chân dung này, qua kích thước, với Chân dung một bà lão ở Houston. Ảnh chụp X quang tấm ván của bà cho thấy bà từng có một bàn tay đặt trên gờ ở góc dưới bên trái, sau bị phủ sơn đen, khớp với gờ ở đây. Vì cả hai tấm đều bị cắt bốn phía, không ai biết ban đầu chúng là một bức chân dung đôi hay một cặp tranh đi kèm riêng rẽ.

Di sản

Bức chân dung nằm trong một bộ sưu tập ở Anh cho đến năm 1895, rồi thuộc về nam tước Albert Oppenheim ở Cologne. Nhà buôn tranh Kleinberger mua lại năm 1912, và nhà sưu tập New York Benjamin Altman có được tranh năm 1913 rồi tặng ngay cho Bảo tàng Metropolitan trong cùng năm. Ngày nay ông lão và người bạn đồng hành có lẽ của mình treo ở hai thành phố khác nhau, New York và Houston, chia lìa sau khi tác phẩm lớn hơn chứa họ bị tách rời. Cả hai cùng cho thấy sự tinh tế của Memling khi vẽ da thịt tuổi già.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Hans Memling (1435-1494)

chân dung · nam giới · Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan · hội họa Hà Lan thời kỳ đầu · chân dung

Tranh khác của Hans Memling

Tranh của các họa sĩ liên quan