Lady Writing a Letter with her Maid

Một quý bà cúi xuống viết thư tình, phía sau là người hầu khoanh tay, nhìn ra cửa sổ. Căn phòng yên tĩnh của Vermeer giấu một lịch sử ồn ào: bức tranh từng bị đánh cắp hai lần, một lần bởi nhóm vũ trang và một lần bởi một trùm tội phạm Dublin.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Vermeer hoàn thành bức Người phụ nữ viết thư cùng người hầu vào năm 1670 đến 1671, và Wikidata ghi năm 1670. Tranh vẽ một phụ nữ trung lưu đang viết bên bàn, trong khi người hầu gái, có lẽ là người đưa tin và trung gian giữa bà với một người tình không xuất hiện, đứng chờ phía sau. Tác phẩm được xem là cầu nối giữa vẻ kiềm chế lặng lẽ trong tranh Vermeer thập niên 1660 và phong cách tương đối lạnh hơn của ông trong thập niên 1670. Tranh có thể phần nào lấy cảm hứng từ bức Người phụ nữ niêm phong thư của Gerard ter Borch, và tấm toan gần như chắc chắn được cắt từ cùng cuộn vải Vermeer dùng cho bức Người phụ nữ với cây đàn luýt.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là lần đầu Vermeer thử bố cục ly tâm, nơi sự chú ý không chỉ dồn vào giữa tấm toan, và là tác phẩm thứ ba của ông mà kịch tính không tập trung vào một nhân vật duy nhất. Người hầu đứng ở tầng giữa, hai tay khoanh lại, chờ lá thư viết xong. Hai thân người quay về hai phía, và ánh nhìn của người hầu về phía khung cửa sổ chỉ lộ một nửa được hiểu là sự bồn chồn bên trong. Hãy để ý sàn lát gạch và những đường thẳng đứng mạnh mẽ của váy áo, khung cửa sổ và bức tranh trên tường sau: chúng cho thấy niềm say mê hình học và hình khối trừu tượng của Vermeer, cùng trò chơi không dứt giữa bên trong và bên ngoài.

Ý nghĩa và dụng ý

Nhiều người xem thấy ở đây hai người phụ nữ xa cách nhau về cảm xúc và tâm lý, quý bà mải mê với lá thư còn người hầu thì chán nản, chờ người đưa tin mang thư đi. Một số sử gia nghệ thuật không đồng ý hoàn toàn. Pascal Bonafoux nhận xét rằng dù không ai trong hai người thể hiện sự đồng lõa bằng một ánh nhìn hay nụ cười, việc người hầu có mặt trong một việc riêng tư như viết thư tình đã cho thấy ít nhiều thân thiết giữa họ. Bức tranh để ngỏ cả hai cách hiểu, và đó là một phần sức hút của nó: một khoảnh khắc riêng tư được chia sẻ bởi hai người, mà cảm xúc chỉ có thể đoán qua dáng đứng, ánh sáng và khoảng cách.

Di sản

Ngày 27 tháng 4 năm 1974, các thành viên có vũ trang của IRA do nữ thừa kế người Anh Rose Dugdale cầm đầu đã lấy cắp bức tranh cùng các tác phẩm của Goya, Gainsborough và Rubens từ Russborough House, nhà của Sir Alfred Beit, dùng tua vít cắt tranh khỏi khung. Tám ngày sau tranh được tìm thấy tại một căn nhà nhỏ ở hạt Cork. Năm 1986, một băng nhóm do tay giang hồ Dublin Martin Cahill cầm đầu lại lấy tranh và đòi tiền chuộc, nhưng không ai trả. Tranh cuối cùng được thu hồi vào tháng 8 năm 1993 tại sân bay Antwerp, trong một chiến dịch gài bẫy của cảnh sát Ireland. Khi đó tranh đã được tặng cho Phòng trưng bày Quốc gia Ireland ở Dublin, nơi nó được treo đến nay.