Jester with lute

Một chàng trai áo đỏ vàng gảy đàn luýt và ngước nhìn lên, mỉm cười, như thể có ai đó ngay ngoài khung tranh đang hát cùng. Frans Hals vẽ anh bằng những nét cọ nhanh và phóng khoáng vào khoảng năm 1623.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Frans Hals ở Haarlem vẽ bức tranh này năm 1623 hoặc 1624; Wikidata ghi năm 1623. Tranh vẽ một diễn viên tươi cười trong trang phục chú hề đang chơi đàn luýt, tiếng Anh gọi là Người chơi đàn luýt. Đề tài người chơi đàn luýt vẽ nửa người bắt nguồn từ Ý. Họa sĩ Hà Lan Dirck van Baburen đưa nó về miền Bắc Hà Lan với bức người chơi đàn luýt năm 1622, và Hals là một trong những họa sĩ đáp lời ông. Hendrik ter Brugghen cũng vẽ nhiều người chơi đàn luýt trong thập niên 1620, có bức kết hợp ý tưởng của cả Baburen lẫn Hals.

Điều nên ngắm kỹ

Học giả Hofstede de Groot mô tả tranh năm 1910: một người đàn ông nửa người xoay sang phải, mặc trang phục đỏ viền vàng, tóc dài dưới chiếc mũ đỏ vàng, gương mặt nhìn thẳng khi ngước lên bên trái, tay phải trên dây đàn, tay trái giữ cần. Ông khen những sắc da tương phản, các mảng đỏ và vàng, và ánh phản chiếu trong mắt. Nét vẽ rất tự do, một ví dụ tiêu biểu cho lối vẽ thô phóng khoáng của Hals. Hai chữ F. H. được ký ở góc trên bên phải. Hals còn vẽ hai người chơi đàn luýt khác.

Ý nghĩa và dụng ý

Hãy so với Baburen: người nhạc công của ông chĩa cây đàn về phía người xem, miệng mở ra hát. Còn người của Hals ngước lên và mỉm cười tự nhiên, như đang chơi cùng một ca sĩ hay một nhạc công khác mà ta không thấy. Bức tranh bắt lấy khoảnh khắc cùng nhau làm nhạc chứ không phải một màn trình diễn hướng vào người xem, và chính nụ cười thoải mái ấy là điều các họa sĩ khác về sau học theo.

Di sản

Một bản chép cùng thời ở Rijksmuseum, được định niên trước 1626 nhờ một bản khắc, từng được gán cho Hals, cho em trai ông Dirck và cho Judith Leyster. David Bailly đưa bức tranh vào chân dung tự họa năm 1651 cùng những tác phẩm đã ảnh hưởng đến ông, và Adriaan de Lelie vẽ nó treo trên tường bộ sưu tập của Josephus Augustinus Brentano năm 1813. Jan Steen mượn tư thế và nụ cười ngước lên cho bức tự họa chơi đàn luýt, và Herman Braun-Vega vẽ lại nó năm 2004. Gustave de Rothschild mua tranh năm 1873, và gia đình ông giữ đến năm 1984. Tranh nay treo ở Louvre.