Gipsy Girl

Một cô gái trẻ cười tươi, mắt nhìn xuống một bên, tóc buông trên vai. Frans Hals vẽ cô thật nhanh và táo bạo vào khoảng năm 1628, và gần bốn thế kỷ sau cô vẫn truyền cảm hứng cho một bản nhạc pop nổi tiếng ở Hà Lan.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Hals vẽ bức tranh này trên gỗ ở Haarlem. Wikidata ghi năm 1628, còn Wikipedia ghi khoảng 1628 đến 1630. Đây không phải một bức chân dung đặt hàng mà là một tronie, tức là bức nghiên cứu một gương mặt và một bộ trang phục lạ, vẽ vì chính nó, nên ta không biết người mẫu là ai. Bức tranh được ghi nhận lần đầu tại một cuộc bán đấu giá ở Paris năm 1782, và từ đó mọi danh mục tác phẩm của Frans Hals đều có cô. Ngày nay cô ở bảo tàng Louvre, Paris.

Điều nên ngắm kỹ

Năm 1910, nhà lập danh mục Hofstede de Groot mô tả cô là một cô gái đang cười, to bằng người thật, vẽ đến nửa người, gần như nhìn thẳng và mắt hướng xuống bên phải. Mái tóc nâu buông trên vai, cô mặc áo chẽn đỏ bên ngoài áo lót trắng để lộ ngực. Ông ghi nhận tông da vàng ấm và gọi đây là một bức tranh tuyệt vời. Hãy để ý tốc độ của nét cọ: Hals thường vẽ loại tranh này theo lối ướt chồng ướt, xong trong một lần. Dưới ánh sáng chiếu xiên, có thể thấy những nét chéo hai bên ngực cô.

Ý nghĩa và dụng ý

Những nét bị che ấy cho thấy ban đầu Hals vẽ cổ áo kín đáo hơn rồi mới đổi ý. Vì kiểu cổ áo khoét sâu như vậy thường không xuất hiện nơi công cộng vào thời và ở nơi ông sống, nhiều nhà sử học nghệ thuật cho rằng ông định vẽ một kỹ nữ, và sự do dự kia có thể cho thấy chút dè dặt của ông, dù đề tài này khá phổ biến thời ấy. Từ thế kỷ 19, Louvre gọi tranh là La Bohémienne, cô gái digan. Wikidata xếp người Romani vào chủ đề của tranh, nhưng Wikipedia viết rằng không có lý do gì để cho rằng người mẫu là người Romani.

Di sản

Năm 1962, bức tranh được cho mượn tới một triển lãm Frans Hals tại Bảo tàng Frans Hals ở Haarlem. Tại đó, nhạc sĩ kiêm ca sĩ Lennaert Nijgh, người Haarlem, say mê cô đến mức viết một bài hát về cô. Ông đặt tên là Malle Babbe, nhầm theo tên một bức khác của Hals trong cùng triển lãm. Bài hát ca ngợi sức sống nồng nhiệt, rạo rực của cô gái, trở thành bản hit ở Hà Lan qua giọng Rob de Nijs năm 1975 và đến nay vẫn được nhiều nghệ sĩ hát lại. Cũng vì thế mà bức tranh đôi khi bị gọi nhầm là Malle Babbe.

Có thể bạn chưa biết

Một tronie, bức nghiên cứu gương mặt và trang phục, không phải chân dung đặt hàng.
Vẽ trên gỗ; Wikidata ghi 1628, Wikipedia ghi 1628-1630.
Ban đầu Hals vẽ cổ áo cao hơn rồi mới hạ xuống.
Truyền cảm hứng cho bài hát Malle Babbe, bản hit Hà Lan năm 1975.

Wikipedia · Wikidata