Girl Interrupted at her Music

Một thiếu nữ ngẩng lên khỏi cuốn sách nhạc, như vừa có ai gọi tên mình, trong khi một người đàn ông ăn mặc sang trọng cúi bên vai cô. Vermeer biến một buổi tập nhạc yên tĩnh thành khoảnh khắc tỏ tình như còn đang nín thở.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Vermeer vẽ bức tranh sơn dầu nhỏ này có lẽ vào khoảng 1658 đến 1659 theo Wikipedia, còn Wikidata ghi năm 1660, nên niên đại chính xác vẫn chưa chắc chắn. Tranh vẽ một người phụ nữ đang chơi nhạc, bên cạnh là một quý ông, một cảnh tán tỉnh điển hình ở châu Âu thế kỷ 17, trong căn phòng nhiều khả năng thuộc về một gia đình thượng lưu tư sản. Thời ấy âm nhạc và tình yêu thường đi đôi: cùng chơi nhạc là một trong số ít cách để nam nữ trẻ gặp gỡ nhau. Từng có chuyên gia nghi ngờ đây không phải tranh của Vermeer, và chính ánh sáng chính xác từ khung cửa sổ được xem là bằng chứng đây là bản gốc.

Điều nên ngắm kỹ

Ánh sáng đi vào từ khung cửa sổ nhiều ô kính bên trái, cùng kiểu cửa sổ Vermeer dùng trong chín tác phẩm khác, trong đó có Bài học âm nhạc và Người phụ nữ viết thư cùng người hầu. Trên bàn, sau cuốn sách nhạc, là một ly rượu vang còn đầy, chưa ai chạm tới, thường được hiểu là dấu hiệu của một mối quan hệ tiến triển chậm rãi. Gần đó là chiếc bình bằng sứ và bạc, có lẽ dùng để rót rượu. Hãy nhìn những chiếc ghế kiểu Tây Ban Nha: hình đầu sư tử chạm khắc, đinh đồng và hoa văn hình thoi là số ít chi tiết còn nguyên sau những lần phục chế nặng tay. Trên tường sau là một bức tranh mờ vẽ thần Cupid, chỉ lộ ra trong đợt phục chế năm 1907, trước đó bị che dưới một mảng tường và một cây vĩ cầm treo.

Ý nghĩa và dụng ý

Ly rượu gắn cảnh này với niềm vui và sự quyến rũ, vì uống rượu vang thời đó gắn liền với tình yêu, và những bức tranh Hà Lan trước đó về tiệc tùng, cờ bạc, âm nhạc dần thu hẹp thành những cảnh thân mật chỉ hai ba người. Trang phục hợp thời của người đàn ông cho thấy anh thuộc tầng lớp trên, và cả hai có lẽ đều được học nhạc, mỗi người có riêng những cuốn sách nhạc. Bức Cupid trên tường gợi ra nhiều cách hiểu: lời cảnh báo về hiểm nguy của tình yêu, bàn tay giơ lên nhắc rằng chỉ nên có một người yêu, tấm thẻ trống cho thấy tình yêu là một trò chơi, hay đơn giản là tình yêu đang lan tỏa trong không khí. Vì bức tranh nhỏ ấy đã hư hại, dụng ý thật của Vermeer có lẽ sẽ mãi là bí ẩn.

Di sản

Từ năm 1901 bức tranh thuộc về Bộ sưu tập Frick ở New York. Tên tranh còn đi xa hơn cả bảo tàng. Susanna Kaysen lấy nó đặt cho cuốn sách Girl, Interrupted của bà, trong đó chính bức tranh là một chủ đề. Ca sĩ kiêm nhạc sĩ Aimee Mann cũng nhắc tới tác phẩm trong bài hát At the Frick Museum thuộc album Queens of the Summer Hotel, kể về người kể chuyện bắt gặp một bức Vermeer có cô gái với ánh nhìn giật mình. Hơn ba thế kỷ sau khi được vẽ, ánh mắt bị cắt ngang ấy vẫn khiến người xem dừng lại, như thể chính họ vừa bước vào căn phòng.