Tại quán cà phê La Mie

Một người đàn ông và một người phụ nữ ngồi bên bàn đá cẩm thạch sau bữa trưa trong một quán cà phê bình dân ở Paris, như đang chờ một điều gì không rõ. Trông như một khoảnh khắc chụp vội, và quả thật Toulouse-Lautrec đã dàn cảnh rồi cho chụp ảnh trước.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tại La Mie, tên một quán cà phê kiêm quán ăn bình dân, nghĩa là ruột bánh mì, là tranh sơn dầu trên bìa cứng khoảng 53,5 x 68 cm, được xác định vào năm 1891 và nay ở Bảo tàng Mỹ thuật Boston. Toulouse-Lautrec trưng bày nó tại Salon des Independants ngay năm đó. Người đàn ông bên bàn là bạn thân của họa sĩ, Maurice Guibert, một người buôn rượu champagne. Người phụ nữ đi cùng, mà nguồn tư liệu gọi là có tiếng tăm đáng ngờ, có lẽ là tình nhân của ông, Mariette Berthau.

Điều nên ngắm kỹ

Hai người khách vừa ăn trưa xong ở góc một quán cà phê nghèo, bên chiếc bàn mặt đá cẩm thạch chân sắt rèn. Điều gây chú ý đầu tiên là khung cảnh trống trải và ánh nhìn chờ đợi trên cả hai gương mặt. Guibert ngoài đời là người vui tính và tử tế, nhưng ở đây hiện lên như một kẻ tư sản sa sút; họa sĩ lúc nào cũng vẽ ông theo lối hơi biếm họa. Màu sắc quyết định tâm trạng của hai nhân vật mạnh đến mức nguồn tiếng Tây Ban Nha gọi đó gần như là một cách diễn giải biểu hiện.

Ý nghĩa và dụng ý

Thoạt nhìn bức tranh ghi lại một khoảnh khắc đời sống người lao động, nhưng nguồn tư liệu cho rằng nhìn kỹ sẽ thấy nó ẩn chứa nhiều khám phá của chủ nghĩa tự nhiên nơi Toulouse-Lautrec. Tác phẩm có vẻ chịu ảnh hưởng bức Những người uống absinthe của Jean-Francois Raffaelli, từng trưng bày ở triển lãm Ấn tượng năm 1881 và triển lãm riêng của ông năm 1884. Trên hết, nó cho thấy cách họa sĩ làm việc: sau khi sắp đặt Guibert và người phụ nữ, ông cho chụp một tấm ảnh để làm tư liệu rồi dùng nó khi vẽ.

Di sản

Tấm ảnh ấy được đăng năm 1931 trên số 4 tạp chí L'Amour de l'Art. Việc nó còn lại đã thay đổi cách người ta đọc bức tranh. Theo nguồn tư liệu, nó giải thích vì sao nhiều tác phẩm của Toulouse-Lautrec trông như được vẽ một mạch, ngẫu hứng, thật ra lại là kết quả của quá trình chuẩn bị cẩn thận. Cảnh quán cà phê tưởng như tình cờ ở Boston vì thế là một bài học về chỗ bao nhiêu tính toán có thể nằm sau một bức tranh trông như chỉ được bắt lấy trong một cái liếc mắt.