Henri de Toulouse-Lautrec

1864-1901

Sinh ra là một bá tước, Henri de Toulouse-Lautrec dành gần hai mươi năm ở Montmartre để vẽ những vũ công, ca sĩ và con người của đêm Paris. Trong sự nghiệp chưa tới hai thập kỷ, ông để lại hơn 700 bức tranh, hàng trăm áp phích và tranh in, cùng hơn 5.000 bản vẽ.

Xuất thân

Ông sinh ngày 24 tháng 11 năm 1864 ở Albi, miền nam nước Pháp, là con đầu lòng của Bá tước Alphonse de Toulouse-Lautrec Montfa và Adele Tapie de Celeyran, hai người vốn là anh em họ. Em trai ông mất từ bé, sau đó cha mẹ ông ly thân. Lên tám, ông sống với mẹ ở Paris, vẽ đầy phác thảo và tranh biếm họa vào vở bài tập, và René Princeteau, bạn của cha và là họa sĩ vẽ ngựa, thỉnh thoảng dạy ông. Năm 13 tuổi ông gãy xương đùi phải, năm 14 tuổi gãy xương đùi trái; cả hai đều không lành hẳn. Giới y học hiện đại cho rằng đó là một rối loạn di truyền chưa rõ. Đôi chân ông ngừng phát triển, và ông chỉ cao 1,52 m.

Cuộc đời và những bước ngoặt

Thấy ông tiến bộ, Princeteau thuyết phục cha mẹ cho ông lên Paris học họa sĩ chân dung Leon Bonnat, và ông trở lại đó năm 1882. Sau đó ông sang xưởng của Fernand Cormon, nơi ông gặp Emile Bernard và Vincent van Gogh và kết những tình bạn gắn bó suốt đời. Montmartre trở thành nơi ông hầu như không rời trong 20 năm tiếp theo. Năm 1888 ông bày mười một tác phẩm cùng nhóm Les XX ở Brussels, và từ 1889 đến 1894 thường xuyên trưng bày ở Salon des Independants. Khi Moulin Rouge mở cửa năm 1889, ông được đặt vẽ áp phích; quán luôn giữ một chỗ ngồi cho ông. Rượu và bệnh giang mai bào mòn ông. Năm 1899 ông phải vào viện điều dưỡng ba tháng, và ông mất ở điền trang của mẹ, lâu đài Malrome, ngày 9 tháng 9 năm 1901, khi mới 36 tuổi.

Phong cách và kỹ thuật

Món nợ của ông với các họa sĩ Ấn tượng thiên về nhân vật, nhất là Manet và Degas, thấy rất rõ, và ông cũng chịu ảnh hưởng tranh khắc gỗ Nhật Bản, khi ấy đang thịnh ở Paris. Ông đặc biệt giỏi vẽ con người ở nơi họ làm việc, giữ lại màu sắc và nhịp chuyển động của đời sống về đêm nhưng gỡ bỏ vẻ hào nhoáng. Ông vẽ những cảnh đám đông mà mỗi nhân vật đều có cá tính riêng. Nhiều nghệ sĩ coi thường việc vẽ áp phích, nhưng ông mặc kệ, và những áp phích về Aristide Bruant, La Goulue và Jane Avril đã thành hình ảnh tiêu biểu của thời Belle Epoque.

Giai thoại

Tại một bữa tiệc ở Brussels năm 1890, ông thách họa sĩ Henry de Groux đấu tay đôi vì đã chê bai tranh Van Gogh; De Groux xin lỗi và cuộc đấu không diễn ra. Ở London ông kết bạn với Oscar Wilde và lên tiếng bênh vực khi Wilde đối mặt án tù. Ông còn là một đầu bếp thực thụ, được các anh chị em họ gọi là Henri đầu bếp; trong một bữa tiệc nổi tiếng tháng 2 năm 1895, ông một mình vừa nấu vừa pha rượu cho ba trăm khách. Trong mấy tháng ở viện điều dưỡng, ông vẽ 39 bức về rạp xiếc theo trí nhớ. Lời cuối cùng của ông, theo lời kể, là nói với cha: lão già ngốc.

Di sản

Sau khi ông mất, mẹ ông và người buôn tranh Maurice Joyant tiếp tục giới thiệu tác phẩm của ông, và bà góp tiền lập một bảo tàng ở Albi, quê ông. Bảo tàng Toulouse-Lautrec ở đó giữ bộ sưu tập lớn nhất về ông. Ông được xếp vào nhóm Hậu Ấn tượng, cùng Cezanne, Van Gogh, Gauguin và Seurat. Tranh của ông vẫn là một bản ghi sống động, gần gũi về Paris phóng túng cuối thế kỷ 19, nhìn từ một chỗ ngồi ngay bên trong nó.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia

hậu ấn tượng

Họa sĩ liên quan

Vincent van Gogh · Paul Gauguin · Pierre-Auguste Renoir

Tranh của Henri de Toulouse-Lautrec