Jan Steen · 1665

Ba thế hệ quây quần quanh bàn tiệc: bà hát, cậu con trai thổi kèn túi, còn người cha đang cười, chính là Jan Steen, cho đứa con nhỏ hút tẩu. Đó là một trò đùa, cũng là một lời cảnh tỉnh, được vẽ bằng sự ấm áp thật sự.
Tên tranh lấy từ một câu tục ngữ nổi tiếng của Jacob Cats: thói xấu của người trẻ học từ tấm gương của người lớn, nói gọn là cha nào con nấy. Steen vẽ đề tài này chừng mười ba lần, lần nào cũng trong khung cảnh gia đình, và đề tài còn được gọi là Gia đình con mèo hay Gia đình Jan Steen. Phiên bản ở Mauritshuis được xem là đẹp nhất trong loạt tranh. Wikipedia ghi tranh vẽ khoảng 1668 đến 1670, còn Wikidata ghi năm 1665. Steen thường đưa chính mình và người nhà vào những cảnh hài hước của ông.
Trên tấm vải khoảng 133,7 x 162,5 cm, Steen đội mũ đen cười ở bên phải, đang dạy cậu con út hút tẩu. Cậu con lớn thổi kèn túi. Ở tiền cảnh bên phải là một bà cụ, được cho là mẹ của Steen, cầm tờ nhạc mở mà ta gần như đọc được. Bên trái, vợ Steen mặc áo khoác xanh lá, váy màu oải hương, chìa ly cho người hầu rót rượu. Bà cài dải ruy băng hồng trên tóc, ông cài một dải trên mũ. Hãy để ý con vẹt, chiếc lồng nhỏ có đôi chim, con hàu trên bàn, con chó, và ánh sáng từ cửa sổ lướt trên quần áo, đồ đạc.
Gần như mọi đồ vật đều nhắc lại bài học. Con vẹt tượng trưng cho sự bắt chước, đôi chim trong lồng là hai vợ chồng trong căn nhà nhỏ. Chữ tẩu có thể chỉ ống điếu bằng đất, tiếng hát, hoặc một vật để uống. Người Hà Lan coi kèn túi là nhạc cụ hạ đẳng, ồn ào, nên ở đây nó báo hiệu sự suồng sã mà chính cha mẹ khuyến khích. Con hàu, gắn với Aphrodite và khoái lạc, quay lại tranh sinh hoạt Hà Lan sau năm 1660. Dù vậy cảnh tượng vẫn cởi mở, mời gọi, ấm với màu cam, hồng, tím và nâu, và khuôn mặt cười của Steen có thể hiểu là sự dại dột, lỗi lầm của con người, hay một bài học đã thấm.
Bức tranh thuộc thể loại cuộc vui, cho thấy đời sống gia đình như một phần văn hóa đại chúng Hà Lan thế kỷ 17. Nó thể hiện tài vẽ ánh sáng trên bề mặt và những gương mặt chân thực của Steen, và cho thấy họa sĩ hài hước này hiểu biết tinh tế về tục ngữ và biểu tượng. Steen xuất thân từ một gia đình ở Leiden có cha làm chủ xưởng bia; ông cưới Margariet, tức Grietje, vào hội họa sĩ ở The Hague, và chật vật vì tiền bạc. Nụ cười của ông trong tranh đã thành một nhân vật dân gian mà khách bảo tàng thích thú đi tìm. Tranh hiện ở Mauritshuis, The Hague.
Jan Steen (1626-1679)
nghệ thuật dân gian · hội họa Hà Lan thời hoàng kim · gia đình · Mauritshuis
The Feast of Saint Nicholas - Jan Steen (1660s)
Girl eating oysters - Jan Steen (1658)
A Mayor of Delft and his Daughter - Jan Steen (1655)
Beware of Luxury - Jan Steen (1663)
Idlers - Jan Steen (1660s)
The Dancing Couple - Jan Steen (1663)
Merry Company on a Terrace - Jan Steen (1670)
The prayer before the meal - Jan Steen (1660)
Đội tuần đêm - Rembrandt van Rijn (1642)
Chân dung tự họa - Rembrandt van Rijn (1659)
Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai - Johannes Vermeer (1665)
Cô hầu rót sữa - Johannes Vermeer (c. 1658)
A Militiaman Holding a Berkemeyer, Known as the ‘Merry Drinker’ - Frans Hals (1620s)
Laughing Cavalier - Frans Hals (1624)
The Windmill at Wijk bij Duurstede - Jacob van Ruisdael (1670)
The Jewish Cemetery - Jacob van Ruisdael (1650s)
The Courtyard of a House in Delft - Pieter de Hooch (1658)
A Woman Peeling Apples - Pieter de Hooch (1663)