A Bundle of Asparagus

Một bó măng tây trắng giản dị, buộc bằng cành liễu, đặt trên lá xanh, đã trở thành một trong những tĩnh vật được yêu mến nhất của Manet, và là lý do cho một lời cảm ơn dí dỏm bậc nhất trong lịch sử hội họa.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Manet vẽ Bó măng tây năm 1880 theo đặt hàng của nhà sưu tập Charles Ephrussi. Khi nhận tranh, Ephrussi hài lòng đến mức trả cho họa sĩ nhiều hơn số tiền đã thỏa thuận. Manet đáp lại theo cách riêng: ông vẽ thêm một bức nhỏ hơn nhiều, chỉ có một cọng măng, nay được biết với tên Một cọng măng tây, rồi gửi cho Ephrussi kèm lời nhắn rằng bó măng của ông còn thiếu một cọng. Món quà ấy biến một cuộc mua bán đơn giản thành một trò đùa nhỏ, bền lâu giữa hai người bạn.

Điều nên ngắm kỹ

Ở giữa tranh là bó măng trắng dưới ánh sáng rực, nhìn từ bên hông, các ngọn tím xếp thẳng về phía mép phải. Hai cành liễu mảnh giữ bó măng lại, loại dây người ta dùng để chở rau ra chợ. Bên dưới là thứ mà người viết tiểu sử Manet, Theodore Duret, gọi là một chiếc giường lá xanh. Một mặt phẳng trắng ngả xanh, có thể là khăn bàn hay phiến đá cẩm thạch sáng màu, lộ ra ở góc dưới bên trái, nơi Manet ký tên, còn nửa trên là nền nâu đen thẫm. Nhà văn Gotthard Jedlicka thấy trong thân măng có xanh lam, trắng, hồng và tím, còn mỗi ngọn được vẽ riêng với đỏ, lam, lục và vàng.

Ý nghĩa và dụng ý

Mô típ này bắt nguồn từ truyền thống tĩnh vật lâu đời, nhưng nhà sử học nghệ thuật Mikael Wivel nhận xét rằng Manet bày bó măng y như người bán rau bày hàng. Lá xanh và ngọn tím phải gánh nhiệm vụ khó là tách thân măng nhạt màu khỏi một nền có tông gần giống. Jedlicka mô tả nét cọ đi từ những mảng sơn dày, rộng đến những đường và chấm nhỏ nhất, còn giám đốc bảo tàng Gert von der Osten gọi bức tranh là ấn tượng một cách công khai, vẽ với độ chính xác tài tình. Một đề tài khiêm tốn được đối xử như xứng đáng với toàn bộ sự chú tâm.

Di sản

Năm 2008, Bảo tàng Wallraf-Richartz và Fondation Corboud ở Köln nghiên cứu kỹ bức tranh cho triển lãm Trường phái Ấn tượng: Ánh sáng đã đến với vải vẽ như thế nào. Khi chiếu sáng từ phía sau, họ thấy Manet đã quét lớp nền nâu mỏng trên vải lót xám theo lối các bậc thầy xưa, chừa lại vùng bó măng. Dưới kính hiển vi, thân măng hiện ra với những nét cọ hẹp đặt cạnh nhau và đan chéo, màu được trộn ngay trên vải, ướt chồng ướt, cho thấy tranh có lẽ được vẽ trong một buổi duy nhất. Bài Wikipedia đặt tác phẩm ở Köln, trong khi Wikidata ghi cả Bảo tàng Wallraf-Richartz lẫn Bảo tàng Metropolitan.