The Millinery Shop by Edgar Degas

Một thiếu nữ cúi xuống chiếc mũ, môi ngậm một chiếc ghim, trong khi cả đám mũ rực rỡ trên giá như chiếm lấy căn phòng. Bức tranh lớn nhất của Degas về nghề làm mũ bỏ ngỏ một câu hỏi: cô là người làm mũ, hay người mua mũ?

Câu chuyện phía sau bức tranh

Degas vẽ Tiệm mũ trong khoảng từ 1879 đến 1886. Paris vừa được tái thiết trong một chiến dịch chỉnh trang đô thị lớn, kinh tế sôi động, và người có tiền mua sắm hàng thời trang như mũ. Nghề làm mũ phát đạt, và Degas, người muốn bắt lấy những khoảnh khắc thoáng qua của đời sống đô thị hiện đại, đã trở lại đề tài này nhiều lần. Theo các nhà sử học nghệ thuật Simon Kelly và Esther Bell, nghề làm mũ là yếu tố trung tâm trong cách ông nghiên cứu đời sống, thời trang và thương mại Paris. Ông còn ví xưởng vẽ với tiệm mũ, thấy trong việc làm mũ một quá trình sáng tạo gần với chính mình.

Điều nên ngắm kỹ

Ta nhìn người phụ nữ từ một góc cao khác thường, như đứng ngay phía trên cô. Những chiếc mũ chiếm nhiều chỗ trên tấm toan hơn cả cô, tạo nên sự lệch cân cố ý, và nền nhà cùng tường trống trải càng làm chúng nổi bật. Kelly và Bell nhận xét rằng chúng là mốt mới nhất cho mùa xuân và mùa hè đầu thập niên 1880, với đủ loại vải và chất liệu. Hãy để ý cách cắt khung đột ngột, bố cục bất đối xứng và các mảng xanh lá, vàng, xanh dương đậm. Với kích thước 100 x 110,7 cm, đây là tác phẩm lớn nhất Degas vẽ về đề tài thợ làm mũ.

Ý nghĩa và dụng ý

Cô là ai? Viện Nghệ thuật Chicago cho rằng danh tính cô được cố ý để mơ hồ. Gloria Groom thấy cô tập trung như đang làm việc, môi mím quanh một chiếc ghim. Richard Brettell và Suzanne McCullagh khẳng định mạnh hơn rằng cô là thợ làm mũ: chiếc mũ vàng đặt ngay trên đầu cô đặt cô cạnh thành quả lao động mà cô không bao giờ được đội. Thế nhưng ảnh X quang cho thấy ban đầu Degas vẽ cô đội một chiếc mũ cầu kỳ và mặc váy có viền ren ở tay áo, và một bản nghiên cứu phấn màu ban đầu, Ở tiệm mũ, cho cô một chiếc mũ vàng thanh lịch. Có thể cô khởi đầu là khách hàng rồi trở thành người thợ khi bức tranh thay đổi.

Di sản

Degas bán bức tranh cho nhà buôn tranh Paul Durand-Ruel năm 1913, kết quả tốt nhất ông từng có với một tác phẩm về đề tài làm mũ. Durand-Ruel sau đó bán tranh cho luật sư sáng chế ở Chicago là Lewis L. Coburn vào tháng 1 năm 1932, và năm 1933 tranh được tặng cho Viện Nghệ thuật Chicago, nơi nó ở đến nay. Những thay đổi ẩn dưới lớp sơn, từ khách hàng thành có thể là người thợ, vẫn mời người xem nhìn kỹ gương mặt và đôi tay cô và tự quyết định cô là ai.