The Basket of Apples

Một mặt bàn không thể có thật, một giỏ táo chúi về phía trước, một chai rượu nghiêng, những chiếc bánh quy nhìn từ hai phía cùng lúc. Táo của Cézanne trông bình yên, nhưng lặng lẽ phá vỡ bốn thế kỷ quy tắc về cách họa sĩ nhìn thế giới.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Từ thời Tân cổ điển, tĩnh vật phần lớn bị coi là đề tài vặt vãnh, kém quan trọng hơn tranh tôn giáo, tranh lịch sử, thậm chí cả phong cảnh và chân dung, ngoại trừ một giai đoạn nở rộ ngắn ở Bắc Âu thế kỷ 17, nhất là Hà Lan. Với Cézanne, sự lãng quên ấy lại là cơ hội. Không phải tuân theo nhiều quy ước, ông xem tĩnh vật như một trang giấy trắng để thử nghiệm và tạo ra ý nghĩa. Ông vẽ Giỏ táo khoảng năm 1893, và qua những bức như thế ông đã làm mới đề tài này cho các thế hệ họa sĩ sau.

Điều nên ngắm kỹ

Bức sơn dầu trên vải, 65 x 80 cm, ký P. Cézanne ở góc dưới bên trái, vẽ một chiếc bàn có chai rượu và một giỏ đầy táo. Hãy nhìn mặt bàn: nó nghiêng và không có góc vuông nào, một hình dạng không thể tồn tại. Giỏ táo chúi về phía trước, dường như chỉ được giữ lại bởi chai rượu và những nếp khăn bàn. Những chiếc bánh quy trên đĩa vừa như nhìn ngang vừa như nhìn hơi từ trên xuống. Những nét cọ dày khiến mọi vật đặc hơn ngoài đời, vậy mà các phần nghiêng lệch lại ăn khớp thành một tổng thể cân bằng.

Ý nghĩa và dụng ý

Cézanne từng nói nghệ thuật là một sự hài hòa song song với tự nhiên, và bức tranh này hướng tới sự hài hòa của bố cục và cấu trúc hơn là mô tả giống thật. Từ đầu thời Phục hưng, họa sĩ dùng một điểm nhìn duy nhất để tạo ảo giác không gian. Cézanne nhận ra rằng cái nhìn của con người phức tạp hơn việc ngắm một vật từ một khoảnh khắc đông cứng. Ông vẽ cái nhìn đang chuyển động, các vật được thấy từ nhiều góc khác nhau, phân rã hình ảnh bằng cách gợi ý khéo léo nhiều điểm nhìn. Vẻ vụng về bề ngoài chính là chủ ý: một bức tĩnh vật ghi lại cách ta thật sự nhìn.

Di sản

Bức tranh cho thấy cách Cézanne kết hợp nhiều điểm nhìn, màu sắc rực rỡ và nét cọ mang tính phân tích, và được xếp vào những tác phẩm mở đường cho trường phái Dã thú và Lập thể, vì thế ông được gọi là Cha đẻ của Nghệ thuật Hiện đại. Sự biến dạng trong tranh đã ảnh hưởng tới Pablo Picasso và Georges Braque. Năm 1957, Braque nói các quy tắc cứng nhắc của phối cảnh là một sai lầm khủng khiếp phải mất bốn thế kỷ mới sửa được, và ghi công cho Cézanne, rồi Picasso và chính ông. Tranh thuộc Bộ sưu tập Tưởng niệm Helen Birch Bartlett của Viện Nghệ thuật Chicago.