Rideau, Cruchon et Compotier

Một tấm rèm, một chiếc bình gốm, một đĩa đầy táo và cam. Cézanne sắp đặt chúng kỹ đến mức chiếc bình uốn mình theo trái cây, và bức tranh từng thuộc về Paul Gauguin.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cézanne vẽ phong cảnh và chân dung, nhưng ông cứ quay lại với tĩnh vật, một thể loại từ lâu bị xem là thiếu trí tưởng tượng. Ông đặc biệt mê trái cây, thứ giúp ông nghiên cứu sự tương ứng giữa các vật và cách một bố cục tìm được hài hòa, cân bằng. Ông vẽ Rideau, Cruchon et Compotier, tức Rèm, Bình và Đĩa trái cây, khoảng 1893 đến 1894, còn Wikidata chỉ ghi thập niên 1890. Dù đồ vật trông như đặt ngẫu nhiên, hình ảnh được dựng rất kỹ để thử nghiệm phối cảnh. Ông viết rằng vẽ theo tự nhiên không phải là chép lại đồ vật mà là hiện thực hóa cảm giác của mình.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh, khoảng 59 x 72 cm, vẽ một chiếc bàn gỗ đặt chiếc bình gốm lớn và một đĩa đầy táo và cam. Bên trái, một tấm rèm buông trước bức tường có hoa văn. Một tấm vải trắng phủ ngang bàn, giữa các nếp gấp là thêm trái cây. Hãy nhìn chiếc bình: nó được vẽ ngược với phối cảnh thông thường, uốn theo hình khối của trái cây và các vật xung quanh. Màu sắc đậm đà của từng vật được diễn tả riêng qua đủ mọi sắc độ, và toàn bộ là một nghiên cứu về đường viền và sự đối xứng.

Ý nghĩa và dụng ý

Cézanne say mê việc khám phá quang học trong hội họa. Tĩnh vật của ông vừa nghiên cứu hình khối hình học của đồ vật, vừa nghiên cứu cách mắt ta nhìn chúng luôn thay đổi, và ông cố vẽ vật từ nhiều góc nhìn để nắm được sự phức tạp của hình ảnh thị giác. Khi chọn những thứ đời thường, ông thách thức giới học viện vốn xếp tĩnh vật ở bậc thấp. Bức tranh là một bố cục chặt chẽ về hình khối, cân bằng và đối xứng, và nét cọ cùng sự biến dạng đặc trưng của những tác phẩm như thế về sau ảnh hưởng tới các trào lưu thế kỷ 20 như Lập thể.

Di sản

Bức tranh từng thuộc về Paul Gauguin, rồi về Ambroise Vollard, Cornelis Hoogendijk, Paul Rosenberg, Albert C. Barnes và phòng tranh Carroll Carstairs. Tranh nằm trong bộ sưu tập của gia đình Whitney, và Wikidata gắn nó với Bảo tàng Nghệ thuật Mỹ Whitney. Năm 1999 tranh được bán tại Sotheby's ở New York, lập kỷ lục cho một bức tĩnh vật tại đấu giá, rồi sau đó được chuyển nhượng riêng cho các nhà sưu tập khác. Một phiên bản thứ hai, Cézanne vẽ cùng năm và cùng tên, nằm trong một bộ sưu tập tư nhân.