The Barque of Dante

Một con thuyền nhỏ vượt dòng sông lửa trong khi những linh hồn bị đày đọa bám chặt mạn thuyền. Đây là bức tranh đầu tiên Eugène Delacroix trưng bày trước công chúng, vẽ gấp rút trong hai tháng rưỡi, và nó mở cho ông cánh cửa vào Louvre.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1821 Delacroix túng thiếu. Ông kiếm chút tiền bằng việc thiết kế máy móc và vẽ tranh biếm họa chính trị, và nếu nhà nước mua tranh ở Salon thì mọi thứ sẽ đổi khác. Ban đầu ông định vẽ cuộc chiến giành độc lập của Hy Lạp, một đề tài gây tranh cãi, rồi bỏ ý định đó. Dante vốn là niềm say mê lâu năm của ông: ông chép thơ Inferno vào vở học trò, và trong một cơn sốt năm 1820 đã vẽ đúng cảnh mà sau này ông đưa lên toan. Đến ngày 16 tháng 1 năm 1822 ông bắt tay vào vẽ và làm việc miệt mài đến ngày 15 tháng 4. Thầy ông là Guérin cho rằng không nên trưng bày. Salon vẫn nhận tranh, và vì Delacroix không đủ tiền mua khung, họa sĩ Antoine-Jean Gros đã gửi tranh đến thợ làm khung của chính mình.

Điều nên ngắm kỹ

Cảnh lấy từ khúc VIII của Inferno. Dante cùng người dẫn đường Virgil vượt sông Styx trên thuyền của Phlegyas, những linh hồn bị đày đọa bám lấy mạn thuyền. Hãy nhìn khoảnh khắc mà Delacroix gom lại làm một: những thân người trồi lên khỏi mặt nước, Dante chồm về phía trước khi nghe tiếng thét, và thành Dis đang bốc cháy phía xa. Các nhân vật được phát triển từ những nghiên cứu kỹ lưỡng, có lẽ chỉ từ một người mẫu tạo dáng theo cảm hứng Michelangelo và Rubens. Rồi hãy ngắm thật gần những giọt nước trên thân thể các linh hồn: chúng được vẽ bằng những màu tươi không pha trộn đặt cạnh nhau, một sáng tạo cho thấy sớm mối quan tâm của Delacroix đến việc phân tích màu sắc một cách lý tính. Tranh khổ khoảng 189 x 241,5 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Delacroix chọn một đoạn thơ ít được biết đến ở Pháp, nơi họa sĩ quen vẽ Paolo và Francesca hay Ugolino hơn. Nhà nghiên cứu văn học Karlheinz Stierle nhận xét rằng ông đã biến chuỗi sự kiện liên tiếp của bài thơ thành một khoảnh khắc trọn vẹn. Tại Salon, ý kiến chia rẽ. Gros gọi đó là một Rubens được tiết chế, một lời khen, và ngỏ ý dìu dắt chàng họa sĩ trẻ, nhưng Delacroix từ chối để giữ con đường riêng. Adolphe Thiers viết rằng bức tranh gợi lại ký ức về các bậc thầy lớn. Étienne-Jean Delécluze thì chê đó là một tartouillade, thứ tranh hy sinh bố cục cho màu sắc táo bạo. Sử gia James H. Rubin cho rằng những lựa chọn của tranh vượt ra ngoài ranh giới giữa tân cổ điển và lãng mạn.

Di sản

Nhà nước mua bức tranh ngay tại Salon và đặt nó ở bảo tàng Luxembourg, nơi dành cho họa sĩ còn sống, đảm bảo rằng một ngày nó sẽ vào Louvre, thành công khiến Delacroix vô cùng phấn chấn. Đến năm 1859 lớp sơn bắt đầu phồng rộp, và Delacroix nhất quyết tự tay sửa lại sau khi tranh được bồi toan, hoàn tất ngày 8 tháng 2 năm 1861. Tranh vào Louvre tháng 11 năm 1874, nhiều năm sau khi ông mất năm 1863, và nay treo ở cánh Denon. Giới phê bình đời sau vẫn bất đồng: Théophile Gautier ca ngợi nỗi kinh hoàng trong tranh, Maxime Du Camp chê tư thế của Phlegyas, còn Charles Baudelaire đề cao ấn tượng tổng thể hơn chi tiết. Các học giả cũng so sánh màu sắc của tranh với bức Chiếc bè Medusa của Géricault.

Có thể bạn chưa biết

Bức tranh đầu tiên Delacroix trưng bày trước công chúng và gửi dự Salon, năm 1822.
Dựa trên khúc VIII trong Inferno của Dante.
Vẽ trong khoảng hai tháng rưỡi, xong trước ngày 15 tháng 4 năm 1822.
Ở Louvre từ tháng 11 năm 1874.

Wikipedia · Wikidata