Portrait of Frédéric Chopin and George Sand

Chopin bên cây đàn, George Sand vừa khâu vá vừa lắng nghe: Delacroix vẽ hai người bạn của mình chung một bức, rồi sau khi ông mất tấm vải bị cắt làm đôi. Ngày nay đôi tình nhân treo ở hai đất nước khác nhau, Chopin ở Paris còn Sand ở Copenhagen.

Câu chuyện phía sau bức tranh

George Sand, nhà văn lãng mạn người Pháp, là bạn của Delacroix nhiều năm, dù ông không đánh giá cao sách của bà. Bà gặp Chopin năm 1836 và từ năm 1838 gắn bó với ông mười năm, thập kỷ ông viết nhiều tác phẩm hay nhất. Sand giới thiệu Delacroix với Chopin năm 1838, và hai người đàn ông là bạn thân cho đến khi nhà soạn nhạc qua đời. Delacroix vẽ một số phác thảo rồi vẽ bức chân dung đôi. Người ta biết rất ít về hoàn cảnh ra đời của nó, kể cả đó là tranh đặt hàng hay quà tặng. Wikipedia ghi năm 1838, còn Wikidata ghi 1837.

Điều nên ngắm kỹ

Bức chân dung đôi vẽ Chopin chơi đàn trong khi Sand ngồi bên phải ông, lắng nghe và khâu vá, một việc bà rất thích. Delacroix mượn một cây đàn piano để vẽ trong xưởng, vậy mà cây đàn lại là một trong những phần ông chưa bao giờ vẽ, vì tác phẩm bị bỏ dở. Nửa của Sand thường được xem là thú vị hơn. Trong chân dung bán thân thời ấy, người mẫu thường đứng yên, nhưng ở đây bà đang phản ứng với tiếng nhạc, sống động và tràn đầy cảm xúc.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh nói về việc lắng nghe cũng nhiều như việc chơi đàn. Phần của Sand được nghĩ ra như một đối âm cho phần của Chopin, không phải một bức tranh đứng riêng, vì thế nó phá nhiều quy ước của thể loại chân dung. Nhìn như vậy, bức tranh giữ lại một khoảnh khắc giữa hai người yêu nhau và một người bạn hiểu cả hai: âm nhạc truyền từ người này sang người kia. Các nguồn cũng ghi rằng về sau quan hệ của họ đổi khác, khi sức khỏe suy yếu của Chopin biến Sand thành người chăm sóc ông.

Di sản

Tấm tranh nằm trong xưởng Delacroix cho đến khi ông mất. Không lâu sau, nó bị cắt thành hai mảnh cắt sát: phần Chopin chỉ còn khuôn mặt, phần Sand còn nửa thân trên, và nhiều mảng lớn của bản gốc bị mất. Việc chia đôi có lẽ do người chủ khi ấy tin rằng hai bức tranh sẽ dễ bán hơn một. Chân dung Chopin nay ở bảo tàng Louvre tại Paris, còn chân dung Sand treo ở Bảo tàng Ordrupgaard tại Copenhagen, để đôi tình nhân từng được vẽ cạnh nhau giờ cách xa nhau.

Có thể bạn chưa biết

Chân dung đôi dang dở của Eugène Delacroix, Wikipedia ghi năm 1838, Wikidata ghi 1837.
Delacroix mượn đàn piano để vẽ trong xưởng nhưng chưa từng vẽ cây đàn.
Bị cắt làm đôi sau khi Delacroix mất.
Nửa của Chopin ở Louvre; nửa của Sand ở Ordrupgaard, Copenhagen.

Wikipedia · Wikidata