
Một thiếu nữ thái thuốc lá bên chiếc bàn gỗ đơn sơ, còn bà lão bên cạnh rít tẩu đất nung. Jan Steen biến cảnh ấy thành một câu đùa nhỏ, và một lời nhắc lặng lẽ rằng đời người tan nhanh như khói.
Jan Steen là con một người nấu bia và có thời gian chính ông điều hành một xưởng bia ở Delft, nên ông hiểu rõ thói quen của người đương thời, nhất là đời sống trong quán rượu. Tranh của ông đầy những cuộc vui náo nhiệt hay say xỉn. Những người phụ nữ hút thuốc có lẽ được vẽ trong thời gian ông ở Haarlem, giữa 1661 và 1670. Các bức liên quan cùng thời có Người đàn ông thổi khói vào người phụ nữ say ở Phòng tranh Quốc gia London và Rượu là kẻ nhạo báng ở Pasadena. Bức tranh nhỏ, 28,5 x 23,5 cm, sơn dầu trên vải về sau được chuyển sang gỗ sồi.
Trong một căn phòng tối, hai người phụ nữ ngồi bên chiếc bàn ghép từ những tấm ván trơn. Bên trái, trong vùng sáng, thiếu nữ mặc áo lụa đỏ nhạt cổ trắng viền lông nghiêng người, tay trái giữ miếng thuốc lá, tay phải cầm dao thái nhỏ. Thuốc đã thái và một chiếc tẩu đất nằm sẵn, cạnh chai thủy tinh và chiếc thìa thiếc, có lẽ ám chỉ rượu. Trong bóng tối phía sau là một bà lão quấn đồ sẫm màu, đưa tẩu lên miệng. Thiếu nữ nhìn bà bằng ánh mắt mà Helmut Börsch-Supan gọi là ánh mắt đồng lõa. Tranh ký tên J Steen.
Thuốc lá trở thành thú vui phổ biến ở châu Âu từ đầu thế kỷ 17, và cũng như uống rượu, hút thuốc bị xem là thói xấu làm mụ mị đầu óc. Những cảnh thô mộc về người hút thuốc và say rượu vừa mua vui cho giới thị dân giàu có, vừa răn đe họ. Steen làm lời răn rõ hơn khi vẽ phụ nữ, những người mà xã hội thời ông mong đợi phải tiết chế hơn. Bức tranh cũng có thể tượng trưng cho khứu giác, một đề tài của hội họa Hà Lan. Làn khói thoáng qua gợi tranh tĩnh vật vanitas, và sự tương phản giữa thiếu nữ và bà lão khiến sự ngắn ngủi của đời người hiện rõ.
Cornelis Hofstede de Groot cho rằng đây là bức tranh của Steen được bán đấu giá ở Amsterdam năm 1740 và ở Leiden năm 1761. Tranh được ghi nhận tại cung điện Sanssouci ở Potsdam năm 1890, và từ năm 1932 được treo ở lâu đài săn bắn Grunewald. Sau năm 1945 tranh bị đánh cắp và đưa sang Anh, nằm trong bộ sưu tập Nora Bibi ở Southport vào năm 1951. Khi nhà buôn Duits ở London rao bán năm 1964, tranh được mua lại cho hệ thống cung điện Berlin. Tranh trở về Grunewald cho tới đầu những năm 2000 và nay được trưng bày ở cung điện Oranienburg.
Jan Steen (1626-1679)
Prussian Palaces and Gardens Foundation Berlin-Brandenburg
The Feast of Saint Nicholas - Jan Steen (1660s)
Girl eating oysters - Jan Steen (1658)
A Mayor of Delft and his Daughter - Jan Steen (1655)
Beware of Luxury - Jan Steen (1663)
'As the Old Sing, So Pipe the Young' - Jan Steen (1665)
Idlers - Jan Steen (1660s)
The Dancing Couple - Jan Steen (1663)
Merry Company on a Terrace - Jan Steen (1670)
Đội tuần đêm - Rembrandt van Rijn (1642)
Chân dung tự họa - Rembrandt van Rijn (1659)
Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai - Johannes Vermeer (1665)
Cô hầu rót sữa - Johannes Vermeer (c. 1658)
A Militiaman Holding a Berkemeyer, Known as the ‘Merry Drinker’ - Frans Hals (1620s)
Laughing Cavalier - Frans Hals (1624)
The Windmill at Wijk bij Duurstede - Jacob van Ruisdael (1670)
The Jewish Cemetery - Jacob van Ruisdael (1650s)
The Courtyard of a House in Delft - Pieter de Hooch (1658)
A Woman Peeling Apples - Pieter de Hooch (1663)