Portrait of Zacharie Astruc

Édouard Manet · 1866

Portrait of Zacharie Astruc - Édouard Manet

Bên phải, một nhà thơ áo đen ngồi trước bức tường tối, một tay đút vào áo gilê. Bên trái, một tĩnh vật rực rỡ và căn phòng ngập nắng có người phụ nữ bên cửa sổ. Manet vẽ người bạn Zacharie Astruc năm 1866 và đề tặng ông một cuốn sách ngay trong tranh.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức chân dung thuộc loạt chân dung các nhà văn mà Manet vẽ trong thập niên 1860, những tác phẩm minh chứng cho sự ngưỡng mộ và tình bạn qua lại. Họa sĩ và người mẫu cùng yêu nghệ thuật Nhật Bản và hội họa Tây Ban Nha, và nhiều đồ vật trong tranh gợi tới cả hai. Các hình mẫu cho bức chân dung được truy về Titian và hội họa Flanders. Manet chọn khổ ngang, khoảng 90 x 116 cm, dù ngay ở thế kỷ 19 chân dung thường vẽ khổ đứng. Tranh nay ở Kunsthalle Bremen.

Điều nên ngắm kỹ

Phần chân dung chiếm khoảng hai phần ba bên phải: Astruc ngồi ghế bành trước bức tường tối, mắt mở to, râu quai nón sẫm rậm, mặc com lê đen, sơ mi trắng, nơ đen thắt lỏng, một mảnh vải đỏ tươi như dải thắt lưng ở bụng. Như Napoléon, tay phải ông đút vào áo gilê, ngón cái chĩa lên, còn tay trái, vẽ sơ sài hơn nhiều, buông thõng từ lưng ghế. Bên trái, trên khăn bàn đỏ hoa văn, là khay sơn mài đỏ kiểu Nhật, chiếc cốc nước bị mép tranh cắt, quả chanh gọt dở, con dao, những cuốn sách bìa da cũ, sách mới bìa vàng và xanh lá, và hai chiếc bút lông sáng màu. Một cuốn bìa xanh, được xác định là Ehon Fujibakama năm 1823 của Yanagawa Shigenobu, mang lời đề tặng: au poète Z. Astruc son ami Manet 1866. Phía trên, một phụ nữ áo xám tựa cửa sổ, bên cạnh ghế bập bênh, cây đàn guitar và bình hoa.

Ý nghĩa và dụng ý

Bàn tay trái vẽ phác đã được đọc theo nhiều cách. Gotthard Jedlicka thấy nó như một mũi tên chỉ hướng; Petra Buschhoff-Leineweber cho rằng sự dang dở ấy làm bố cục có nhịp điệu; Françoise Cachin thấy một sự cẩu thả khiêu khích giữ sự chú ý ở gương mặt, và bác bỏ quan niệm cũ rằng Manet không vẽ nổi bàn tay. Căn phòng phía trên bên trái có ba cách hiểu: một khung nhìn sang phòng khác, nhưng chiếc bàn như chắn lối; một tấm gương, dù Cachin lưu ý không thấy hình phản chiếu; hoặc một bức tranh trong tranh, mà Cachin cho là do Manet tưởng tượng. Người phụ nữ có phải vợ Astruc như Adolphe Tabarant ngờ hay không vẫn chưa chắc. Cây guitar có thể gợi tình yêu chung của hai người với Tây Ban Nha.

Di sản

Giới phê bình từ lâu đã khâm phục cách hai nửa tranh gắn với nhau. Màu sắc nối chúng: khăn bàn đỏ vọng lại dải thắt lưng đỏ của Astruc, sách nâu và ghế bập bênh vọng lại bức tường tối, còn những cuốn sách sáng và căn phòng sáng đáp lại gương mặt và đôi tay sáng. Năm 1913 Karl Scheffler ngạc nhiên trước việc hai bức tranh đã thành một. Werner Hofmann gọi lối ghép hình của Manet vừa táo bạo vừa khó hiểu, tiền cảnh và hậu cảnh được cân như những sức nặng không đều mà vẫn gắn kết. Họa sĩ Curt Stoermer khen sự chuyển tiếp tưởng như ngẫu hứng từ chỗ giản lược sang chỗ vẽ tinh tế, còn Étienne Moreau-Nélaton viết rằng một nét cọ mê hoặc đã chạm vào bức chân dung này.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Édouard Manet (1832-1883)

chân dung · Kunsthalle Bremen

Tranh khác của Édouard Manet

Tranh của các họa sĩ liên quan