
Một nhà phê bình ngồi giữa sách vở, những kệ sách và mặt bàn nghiêng ngả quanh ông. Cézanne vẽ Gustave Geffroy suốt ba tháng năm 1895, rồi bỏ về Aix, để lại khuôn mặt và đôi tay còn dang dở.
Tháng 3 năm 1894, Gustave Geffroy, nhà văn, nhà phê bình và là một trong những sử gia đầu tiên của trường phái Ấn tượng, viết bài ca ngợi Cézanne trên tờ Le Journal, khi họa sĩ còn ít được giới phê bình đánh giá cao. Claude Monet sắp xếp cho hai người gặp nhau vào tháng 11, nhưng buổi gặp kết thúc đột ngột vì tính khí thất thường của Cézanne. Geffroy vẫn tiếp tục viết tốt về ông, nói rằng ông là người kể sự thật vĩ đại và sẽ vào Louvre. Cézanne viết thư cảm ơn và, có lẽ vì thấy mình được thấu hiểu, đã chọn vẽ chân dung Geffroy. Tháng 4 năm 1895, Geffroy bắt đầu ngồi mẫu hằng ngày trong phòng làm việc ở nhà mình tại Paris.
Geffroy ngồi ở giữa như một khối tháp hay tam giác, quanh ông là kệ, sách và tượng nhỏ cùng hội tụ về phía dáng nghiêng của ông. Những cuốn sách, trên kệ và trên mặt bàn rộng, được nhìn từ nhiều góc cùng lúc, tạo nên chuyển động zíc zắc cho mắt người xem. Geffroy kể rằng Cézanne vẽ toàn bộ tấm vải một lượt, để khuôn mặt và đôi tay sau cùng, và rốt cuộc chúng không bao giờ hoàn thành. Hãy nhìn cách tủ sách và mặt bàn nghiêng dựng nên bức tranh như hình học.
Sau ba tháng, Cézanne thất vọng, bỏ cả bức tranh lẫn Paris để về Aix-en-Provence. Ngày 6 tháng 7, ông viết cho Monet rằng mình hơi buồn vì kết quả ít ỏi sau bao buổi ngồi mẫu và bao cơn hứng khởi xen tuyệt vọng. Có ý kiến cho rằng ông đã sinh lòng khó chịu với nhà phê bình, với lý do được đoán từ chính trị, nghệ thuật đến tôn giáo. Bức chân dung cũng tiếp nối một đề tài quen thuộc của Cézanne: con người trong không gian riêng, kín đáo, chìm trong công việc thường ngày. Giới phê bình so sánh nó với bức Chân dung Duranty trước đó của Degas.
Dang dở và không được chính tác giả ưa, bức chân dung lại trở nên nổi tiếng sau khi Cézanne mất. Các họa sĩ Lập thể bị thu hút bởi hình khối của tủ sách và phối cảnh của mặt bàn rộng trong tương quan với phần còn lại của bức tranh. Gia đình nhà sưu tập Auguste Pellerin tặng tranh cho nhà nước Pháp năm 1969, và nó được trưng bày thường trực tại bảo tàng Orsay ở Paris. Wikipedia ghi tranh vẽ khoảng năm 1895, còn Wikidata không ghi năm.
Paul Cézanne (1839-1906)
Les Grandes Baigneuses - Paul Cézanne (1900s)
The Boy in the Red Vest - Paul Cézanne
The Basket of Apples - Paul Cézanne (1893)
Rideau, Cruchon et Compotier - Paul Cézanne (1890s)
Maison devant la Sainte-Victoire près de Gardanne - Paul Cézanne (1880s)
A Modern Olympia - Paul Cézanne (1873)
La Femme à la cafetière - Paul Cézanne (1895)
Pyramid of Skulls - Paul Cézanne (1899)
Đêm đầy sao - Vincent van Gogh (1889)
Hiên quán cà phê về đêm - Vincent van Gogh (1888)
Ta từ đâu đến? Ta là ai? Ta đi về đâu? - Paul Gauguin (1897-1898)
Đức Kitô màu vàng - Paul Gauguin (1889)
Walk on the mountain - Joaquín Sorolla (1909)
Sad Inheritance - Joaquín Sorolla (1898)
Vũ hội ở Moulin de la Galette - Pierre-Auguste Renoir (1876)
Bữa trưa của nhóm chèo thuyền - Pierre-Auguste Renoir (1881)
Tại Moulin Rouge - Henri de Toulouse-Lautrec (1892)
La Toilette - Henri de Toulouse-Lautrec (1896)