Lorenzo Pagans and Auguste de Gas

Một chàng tenor trẻ hát cùng cây đàn guitar, còn ông lão phía sau cúi đầu lắng nghe. Người nghe là cha của họa sĩ, và căn phòng là phòng nhạc của chính ông ở Paris.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Auguste de Gas, cha của họa sĩ, là người mê âm nhạc. Mỗi tối thứ Hai, gia đình và bạn bè tụ họp trong phòng nhạc ở căn hộ số 4 phố Mondovi, Paris, đôi khi có người chơi cây đại dương cầm Érard của ông như con gái Marguerite, Blanche Camus, Suzanne Manet và Marie Dihau. Degas quen danh ca tenor người Catalan Lorenzo Pagans, nổi tiếng ở Paris và hay hát trong các phòng khách riêng. Wikipedia tiếng Anh ghi bức chân dung đôi vẽ khoảng 1871 đến 1872, còn Wikidata chỉ ghi thập niên 1870.

Điều nên ngắm kỹ

Pagans ngồi đối diện ta trên chiếc ghế gỗ đơn sơ, chân bắt chéo, cây đàn đặt trên đùi. Gỗ sáng màu và những đường khảm xà cừ nổi bật trên bộ com lê tối, còn một dải ruy băng xanh thẫm buộc ở đầu đàn gần như không thấy. Miệng anh hé mở đang hát, mắt nhìn về thứ gì đó ngoài mép phải. Phía sau, Auguste de Gas cúi người, hai tay đan trước gối, đầu cúi thấp. Một cuốn nhạc mở trên cây đàn piano tối màu đóng khung đầu ông lão. Gương mặt, bàn tay và cây đàn vẽ kỹ, phần còn lại lướt nhanh.

Ý nghĩa và dụng ý

Degas đặt tuổi trẻ cạnh tuổi già, người biểu diễn cạnh người nghe. Hai thân người không quay về nhau mà hướng ra căn phòng, nơi có lẽ còn những vị khách khác ngoài khung tranh. Người cha nhìn xuống, chìm trong suy tư, nét mặt toàn là sự lắng nghe chăm chú. Tác giả Melissa MacQuillan viết rằng hiếm khi mối quan hệ giữa người biểu diễn và người nghe được thể hiện rõ đến thế. Đây là âm nhạc trong phòng khách riêng, không phải phòng hòa nhạc, đúng thế giới Degas khám phá trong loạt chân dung nhạc sĩ từ cuối thập niên 1860.

Di sản

Đây là một trong số ít chân dung Degas vẽ cha mình. Cùng thời gian đó ông vẽ một biến thể, Cha của Degas nghe Lorenzo Pagans, nay ở Boston, trong đó người cha đón ánh sáng còn Pagans chìm trong bóng tối. Sau khi Auguste mất năm 1874, Degas trở lại đề tài này trong một bức chân dung đôi năm 1882. Manet, người cũng từng nghe Pagans hát, vẽ anh năm 1879, và bức Ca sĩ Tây Ban Nha năm 1860 của Manet có thể là hình mẫu cho Degas. Bức tranh này, khoảng 55 x 40 cm, ở Bảo tàng Orsay.