Lise with a Parasol

Gương mặt nàng chìm trong bóng râm, còn ánh nắng tràn ngập chiếc váy trắng. Giới phê bình từng chế giễu sự tương phản ấy, vậy mà đây là bức tranh đầu tiên mang lại thành công thật sự cho Renoir.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Renoir bắt đầu vẽ Lise cầm dù vào mùa hè năm 1867, khi ông 26 tuổi. Ông đã chật vật nhiều năm: lần đầu gửi tranh đến Salon năm 1863, ông bị từ chối và đã hủy bức tranh. Người mẫu là Lise Tréhot, ông quen qua người bạn Jules Le Cœur; bài viết này cho rằng nàng là người tình và bạn đời của ông từ khoảng 1865 đến 1872, trong khi bài về bức Mùa hè ghi khoảng 1866 đến 1871. Nơi vẽ cũng còn tranh luận: lâu nay người ta cho là rừng Fontainebleau, như Wikidata vẫn ghi, nhưng nghiên cứu gần đây chỉ ra rừng Chantilly, từ tháng Bảy đến tháng Tám.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là bức chân dung toàn thân, gần bằng người thật; Wikidata ghi 184 x 115,5 cm. Lise đứng giữa một khoảng rừng trống trong chiếc váy vải muslin trắng, tay cầm chiếc dù ren đen. Ánh nắng lọc qua tán lá trên đầu nàng. Hãy để ý sự tương phản táo bạo: gương mặt nằm trong bóng râm, còn thân mình và chiếc váy ngập sáng, nên chính chiếc váy, chứ không phải gương mặt, là phần sáng nhất trên tranh. Hãy ngắm những nếp vải muslin bắt nắng và lớp ren sẫm đặt cạnh. Wikidata còn ghi chiếc mũ rơm và thảm cỏ quanh nàng.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh cho thấy một họa sĩ trẻ đang tìm con đường riêng. Kỹ thuật của ông vẫn chịu ảnh hưởng Gustave Courbet, nhưng ở đây ông bắt đầu phát triển điều sẽ thành dấu ấn của mình: nhân vật trong ánh sáng lọc qua lá, đề tài ông trở lại trong Chiếc xích đu và Vũ hội ở Moulin de la Galette, cùng năm 1876. Người bạn Narcisse Díaz từng khuyên ông làm sáng bảng màu, và những thử nghiệm của Monet với tranh nhân vật khổ lớn ngoài trời cũng góp phần định hình tác phẩm. Lise không chỉ là chân dung một người phụ nữ, mà còn là một nghiên cứu về ánh nắng trên vải trắng.

Di sản

Cuối cùng được chấp nhận, bức tranh trưng bày tại Salon tháng Năm năm 1868 và trở thành một trong những thành công đầu tiên của Renoir trước giới phê bình, thành tựu chỉ bị vượt qua với Bà Georges Charpentier và các con tại Salon năm 1879. Dẫu vậy, kích thước và sự tương phản khác thường khiến nhiều nhà phê bình chế giễu nó. Renoir không bán được tranh, và nhà phê bình Théodore Duret, người nhiệt thành ủng hộ các họa sĩ Ấn tượng trẻ, đã mua lại. Năm 1901, nhà bảo trợ người Đức Karl Ernst Osthaus mua tranh cho Bảo tàng Folkwang, nơi nó vẫn ở đến nay.

Có thể bạn chưa biết

Bắt đầu vẽ mùa hè 1867; trưng bày tại Salon tháng Năm 1868 (Wikipedia).
Các nguồn khác nhau về nơi vẽ: Fontainebleau (Wikidata) hay rừng Chantilly theo nghiên cứu gần đây (Wikipedia).
Kích thước 184 x 115,5 cm (Wikidata).
Karl Ernst Osthaus mua năm 1901 cho Bảo tàng Folkwang (Wikipedia).

Wikipedia · Wikidata