La loge

Ở nhà hát Paris, màn trình diễn thường diễn ra ngay trong các lô ghế. Trong Lô ghế nhà hát của Renoir, một thiếu nữ phô mình trước mọi ánh nhìn, còn người bạn đồng hành lại hướng ống nhòm đi nơi khác.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Vẽ năm 1874, Lô ghế nhà hát cho thấy một đôi trẻ ngồi trong lô ghế ở một nhà hát Paris. Người mẫu cho thiếu nữ là Nini Lopez, người vừa bắt đầu ngồi mẫu cho Renoir và sẽ xuất hiện trong mười bốn bức tranh của ông những năm sau. Người đàn ông là Edmond, em trai ông, một nhà báo và nhà phê bình nghệ thuật. Từ năm 1873 đến 1880, đề tài lô ghế giúp Renoir khám phá đời sống Paris hiện đại và sự giao thoa giữa thời trang với việc phô bày, bởi đi xem hát ở Pháp thế kỷ mười chín cũng là để được người khác nhìn thấy. Ảnh chụp X-quang cho thấy thiếu nữ có lẽ từng đội mũ, và cánh tay người đàn ông được chỉnh đôi chút.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy để những sọc vải dẫn lối. Chiếc váy sọc đen trắng đậm là thứ đầu tiên ta thấy. Nhìn gần hơn: mảng đen pha xanh lam, còn mảng trắng chứa sắc lam, lục và vàng để tạo bóng và điểm sáng. Những chuỗi ngọc trai quấn quanh cổ, vòng vàng nơi cổ tay, khăn choàng lông chồn trắng vắt qua lưng ghế. Trong lòng nàng là chiếc quạt đen và khăn tay ren trắng; hoa hồng phớt điểm trên tóc và vạt áo, mềm mại như làn da. Phía sau, Edmond nâng ống nhòm nhìn lên phía trên. Lan can ở góc dưới khiến ta như đang ngồi ở lô bên cạnh.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh xóa nhòa ranh giới giữa chân dung và tranh sinh hoạt: những người có tên tuổi thật, Nini và Edmond, nhập vai trong cảnh đời thường Paris hiện đại. Lô ghế nhà hát khi ấy còn là đề tài mới trong hội họa, quen thuộc hơn qua tranh biếm họa và tranh minh họa thời trang của Daumier hay Guys. Nhà sử học Aileen Ribeiro nhận định váy làm bằng lụa the trắng đính vải tuyn đen xếp nếp, theo kiểu polonaise thịnh hành. Trang phục giản dị của người đàn ông lùi về sau. Vì Renoir không nói rõ đẳng cấp của nhà hát, bức tranh khơi lên câu hỏi về phẩm hạnh thiếu nữ. So với tranh của Eva Gonzalès hay Mary Cassatt, người phụ nữ của Renoir thụ động hơn.

Di sản

Theo Wikipedia, bức tranh được đưa vào Salon năm 1874 và nhận phản ứng trái chiều. Sau đó nó sang London trong một triển lãm do Paul Durand-Ruel, nhà buôn tranh của Renoir, tổ chức, trở thành một trong những bức tranh Ấn tượng sớm nhất được giới thiệu ở Anh. Tranh không bán được ở cả hai nơi, và năm sau được nhà buôn Père Martin mua lại. Nhà phê bình Charles Blanc nhận xét sắc đen làm nổi bật màu trắng của váy và gương mặt thiếu nữ. Ngày nay tranh treo tại Phòng tranh Courtauld ở London.