Édouard Manet · 1880

Một nhánh măng tây nằm trên mặt đá cẩm thạch nhạt màu. Chỉ vậy thôi. Thế nhưng tấm tranh nhỏ xíu này là một trong những lời cảm ơn duyên dáng nhất trong lịch sử hội họa, và Manet vẽ nó như một lời đùa.
Năm 1880, nhà sưu tập và bảo trợ nghệ thuật Charles Ephrussi đặt Manet vẽ bức Bó măng tây, rồi trả cho ông nhiều hơn số tiền đã thỏa thuận. Manet đáp lại bằng bức tranh nhỏ hơn này, chỉ một nhánh măng, gửi kèm lời nhắn rằng bó măng của ông còn thiếu một nhánh. Các nhà sử học nghệ thuật xem đây là nét dí dỏm đặc trưng của Manet: thay vì chỉ nhận phần dư, ông biến một giao dịch thương mại thành một cuộc trao đổi mang tính biểu tượng, và củng cố hình ảnh một nghệ sĩ tinh tế, hào hoa với óc hài hước.
Tấm tranh rất nhỏ, khoảng 16 x 21 cm, ký tên ở góc trên bên phải. Bố cục tối giản: một nhánh măng nằm trên mặt đá cẩm thạch sáng màu. Hãy nhìn phần ngọn, với sắc xanh và tím dịu trên nền đá trung tính, và cách nét cọ lướt đi nhẹ nhàng, phóng khoáng. Bức đi kèm, Bó măng tây, vẽ nhiều nhánh trên nền tối với sáng tối mạnh, theo lối tĩnh vật Hà Lan thế kỷ 17. Bức này sáng hơn, thân mật và tự nhiên hơn, gần như một lời nói riêng.
Carol M. Armstrong gọi tác phẩm là một bài nghiên cứu về sự giản lược, một bức tranh tự tuyên bố mình là tranh vẽ và quan tâm đến sự biểu hiện hơn là cây măng thật. Georges Bataille tả nó tĩnh lặng, hẳn rồi, nhưng tràn đầy sức sống. Lời đùa cũng có chiều sâu: khi vẽ một vật thay thế cho nhánh măng bị thiếu, Manet chơi đùa với sự tương đương giữa đồ vật thật và hình ảnh của nó, giữa nghệ thuật và giá trị kinh tế. Tranh thuộc loạt tĩnh vật nhỏ cuối đời ông, cùng những bức như Quả chanh và Đùi giăm bông.
Câu chuyện nhánh măng bị thiếu đã thành một trong những giai thoại nổi tiếng nhất của lịch sử nghệ thuật, thường được kể để cho thấy Manet hòa quyện óc hài hước với hội họa. Ngày nay tranh ở Bảo tàng Orsay tại Paris; Wikidata còn ghi Phòng Hội họa của Louvre là nơi lưu giữ. Sức hấp dẫn của nó đã vượt ra ngoài bảo tàng. Nhà văn Sheila Heti gọi đây là bức tranh bà yêu thích nhất, và trong tiểu thuyết How Should a Person Be?, người kể chuyện tả nó là điều xúc động nhất cô từng thấy, vẽ dịu dàng và phóng khoáng đến thế.
Édouard Manet (1832-1883)
Department of Paintings of the Louvre · Bảo tàng Orsay · tĩnh vật
Bữa trưa trên cỏ - Édouard Manet (1863)
Olympia - Édouard Manet (1863)
Quán bar tại Folies-Bergère - Édouard Manet (1882)
Ban công - Édouard Manet (1868)
La Musique aux Tuileries - Édouard Manet (1862)
The Fif - Édouard Manet (1866)
The Railway - Édouard Manet (1873)
Nana - Édouard Manet (1877)
Ấn tượng, mặt trời mọc - Claude Monet (1872)
Hoa súng - Claude Monet (1906)
Vũ hội ở Moulin de la Galette - Pierre-Auguste Renoir (1876)
Bữa trưa của nhóm chèo thuyền - Pierre-Auguste Renoir (1881)
The Cradle - Berthe Morisot (1872)
Summer's Day - Berthe Morisot (1879)
L'Absinthe - Edgar Degas (1875)
The Bellelli Family - Edgar Degas (1858)
The Canal du Loing at Moret - Alfred Sisley (1892)
The Watering Pond at Marly with Hoarfrost - Alfred Sisley (1876)
Rue de Paris, temps de pluie - Gustave Caillebotte (1877)
Les raboteurs de parquet - Gustave Caillebotte (1875)