Édouard Manet · 1881

Một chàng trai với bộ râu xoắn nhọn, môi hé như đang nói dở câu, được phác bằng vài nét phấn màu. Manet không ghi lại tên anh, và từ đó đến nay chưa ai tìm ra.
Manet vẽ bức pastel trên toan này khoảng năm 1881, trong những năm cuối đời, khi ông vẽ một loạt chân dung nam giới, phần lớn là bạn bè và người quen, vì ông thường không nhận tranh đặt hàng. Loạt tranh có các nhà văn René Maizeroy và George Moore, các nhà soạn nhạc Cabaner và Emmanuel Chabrier, bác sĩ riêng Materne và các họa sĩ Constantin Guys, Julien de La Rochenoire. Thế nhưng chàng trai này không có tên. Bức tranh không ký tên cũng không ghi năm, và vẫn nằm trong xưởng vẽ của Manet khi ông qua đời năm 1883.
Cái đầu được vẽ ở khổ bán thân, nửa nghiêng, quay về bên trái. Đôi mắt không nhìn người xem mà dán vào một điểm ngoài mép trái tranh, và đôi môi hé mở khiến ta có cảm giác anh đang trò chuyện. Hãy để ý bộ râu quai nón xoắn thành mũi nhọn, mái tóc ngắn rẽ ngôi và đôi lông mày rậm trên đôi mắt sẫm. Nửa trái gương mặt chìm sâu trong bóng, còn nửa phải và vầng trán thì nhợt nhạt. Về quần áo, Manet chỉ vẽ phần cổ: sơ mi trắng, cà vạt xanh, bộ com lê xanh xám. Vài nét rộng gợi ra phông nền, và phần lớn mặt toan đã lót nền để trống.
Bài viết tiếng Đức tả bộ râu màu nâu, dù tên tranh gọi là râu vàng, một độ vênh nhỏ đáng để ý. Sandra Orienti đoán người mẫu có thể là bác sĩ Materne, nhưng chân dung ông ở bảo tàng Orsay cho thấy rất ít nét giống, nhất là bộ râu. Một bức pastel tên Người đàn ông tóc vàng ở bảo tàng Fogg có lối vẽ tương tự nhưng rõ ràng là một người khác với mái tóc sáng hơn nhiều. Nét mặt trong chân dung Jean de Cabanès của Manet có bộ râu và lông mày giống, nhưng có thể chỉ là trùng hợp. Điều còn lại là niềm thích thú rõ rệt của Manet trước những bộ râu hoang dã của người đương thời và tính cách sống động mà chúng hé lộ.
Sau khi Manet mất, bức pastel được bán trong phiên đấu giá di sản của ông tại Hôtel Drouot tháng 2 năm 1884, cho nhà sưu tập M. de la Narde. Sau đó tranh về tay em trai Manet là Eugène và vợ ông là Berthe Morisot, rồi con gái họ là Julie Manet-Rouart thừa kế. Khi gia đình Rouart bán tranh, nó được các phòng tranh ở New York và Tokyo chào bán, nằm một thời gian trong một bộ sưu tập tư nhân ở Nhật Bản, và qua các phiên đấu giá ở New York và Paris từ 2010 đến 2015. Tranh vẫn thuộc sở hữu tư nhân, một bản phác nhanh và thân mật về một người lạ mà Manet rõ ràng thấy đáng ngắm.
Édouard Manet (1832-1883)
Bữa trưa trên cỏ - Édouard Manet (1863)
Olympia - Édouard Manet (1863)
Quán bar tại Folies-Bergère - Édouard Manet (1882)
Ban công - Édouard Manet (1868)
La Musique aux Tuileries - Édouard Manet (1862)
The Fif - Édouard Manet (1866)
The Railway - Édouard Manet (1873)
Nana - Édouard Manet (1877)
Ấn tượng, mặt trời mọc - Claude Monet (1872)
Hoa súng - Claude Monet (1906)
Vũ hội ở Moulin de la Galette - Pierre-Auguste Renoir (1876)
Bữa trưa của nhóm chèo thuyền - Pierre-Auguste Renoir (1881)
The Cradle - Berthe Morisot (1872)
Summer's Day - Berthe Morisot (1879)
L'Absinthe - Edgar Degas (1875)
The Bellelli Family - Edgar Degas (1858)
The Canal du Loing at Moret - Alfred Sisley (1892)
The Watering Pond at Marly with Hoarfrost - Alfred Sisley (1876)
Rue de Paris, temps de pluie - Gustave Caillebotte (1877)
Les raboteurs de parquet - Gustave Caillebotte (1875)