Irma Brunner

Một người phụ nữ đội mũ nhung đen, nhìn nghiêng trọn vẹn trên nền xám dịu, đôi môi là một nốt đỏ tươi. Manet, khi đã bệnh và không còn sức cho những tấm toan lớn, chuyển sang phấn màu và tạo nên một trong những chân dung tinh tế nhất của ông.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Đầu thập niên 1880, Manet quay lại vẽ chân dung phụ nữ bằng phấn màu trên bìa cứng, một phần vì sức khỏe ngày càng sa sút khiến ông không thể thử những bố cục lớn hơn. Ông thường mời bạn bè và người quen tới ngồi mẫu, nhờ họ mặc những bộ đồ đẹp nhất, nhất là những chiếc mũ nổi bật, và đáp lại bằng những tác phẩm vô cùng thanh lịch. Irma Brunner là một phụ nữ thuộc giới thượng lưu Paris, được người bạn chung Méry Laurent giới thiệu với Manet. Bài Wikipedia tiếng Pháp ghi bức phấn màu vẽ năm 1881, còn Wikidata chỉ ghi thập niên 1880. Tác phẩm còn có tên La Viennoise, người phụ nữ Vienna, hay Người phụ nữ đội mũ đen.

Điều nên ngắm kỹ

Manet dùng những lựa chọn có từ thời Phục hưng Ý: người mẫu được vẽ nghiêng, tư thế làm nổi bật sự cân đối của gương mặt và tạo một đường viền rõ ràng. Ông tận dụng những sắc độ mịn như nhung của phấn màu. Vẻ rạng rỡ của gương mặt được tôn lên không chỉ nhờ lớp trang điểm mà còn nhờ chiếc mũ nhung đen và mái tóc mềm, óng ánh. Hãy để ý sự cân bằng giữa phần trên tối màu và chiếc áo, một màu hồng đậm lặp lại màu của vành tai, chỗ đã thoát khỏi lớp phấn trắng. Nền xám đồng nhất và màu đỏ tươi của đôi môi hoàn tất bản hòa sắc. Tác phẩm có kích thước khoảng 53 x 44 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Manet không cố đi sâu vào tính cách người mẫu như nhiều họa sĩ cùng thời, chẳng hạn Degas. Irma Brunner không được khắc họa sâu về tâm lý. Thay vào đó, theo lời nhà phê bình Marco Abate, bà được miêu tả như thể là một bông hoa đẹp. Chính lựa chọn ấy là điều cốt lõi: bức chân dung trở thành một minh chứng rực rỡ cho vẻ thanh lịch Paris nửa sau thế kỷ 19, một lời ca ngợi màu sắc, chất liệu vải và dáng vẻ hơn là một nghiên cứu về đời sống nội tâm. Được làm ra khi cơ thể Manet đang suy yếu, tác phẩm biến giới hạn thành sự tinh tế.

Di sản

Marco Abate đánh giá Chân dung Irma Brunner là một trong những bức tinh tế nhất trong loạt phấn màu cuối đời của Manet. Ngày nay tác phẩm thuộc Bảo tàng Orsay ở Paris, và Wikidata còn gắn nó với Phòng Tranh in và Vẽ của bảo tàng Louvre, nơi trông coi các tác phẩm trên giấy. Bức phấn màu cho thấy một mặt ít nổi tiếng hơn của Manet so với những bức tranh lớn ở Salon: một khổ nhỏ, thân mật, làm bằng phấn mềm, trong đó người bạn của một người bạn trở thành hình ảnh vượt thời gian về phong cách. Những cái tên khác nhau của nó, từ Irma Brunner tới La Viennoise, mang theo cả con người lẫn thời trang mà bà khoác lên.