In the Summer

Một thiếu nữ ngồi bên bức tường đầy nắng, dây áo trễ khỏi một bên vai, tâm trí như ở nơi nào khác. Renoir vẽ nàng tỉ mỉ, rồi để mùa hè phía sau tan thành những nét cọ màu nhanh nhẹn.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Mùa hè là bức chân dung năm 1868 của Pierre-Auguste Renoir vẽ Lise Tréhot, khi ấy khoảng 20 tuổi. Nàng là người bạn đời của Renoir từ khoảng năm 1866 đến 1871, và ông đã vẽ nàng ít nhất 23 lần. Một năm trước, ông vẽ nàng trong Lise cầm dù, thành công lớn đầu tiên của ông trước giới phê bình, được ngưỡng mộ tại Salon Paris năm 1868. Thành công ấy có thể đã thôi thúc ông vẽ nàng lần nữa, lần này thoải mái hơn. Khi trưng bày tại Salon năm 1869, ông đặt tên En été, étude, thêm chữ nghiên cứu để tránh lời chê về phần nền vẽ phóng khoáng.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh rộng 85 x 59 cm, vẽ Lise nửa người, chính diện, ngồi trên ghế cạnh bức tường, có lẽ ngoài ban công, phía sau là cây xanh. Hãy so sánh hai vùng. Thân hình nàng được hoàn thiện kỹ, còn tán lá chỉ phác bằng những vệt màu đậm gợi ánh nắng. Một dải băng đỏ mảnh vén mái tóc sẫm gợn sóng, buông xuống chiếc áo lót trắng. Dây áo bên phải đã tuột khỏi vai. Đôi tay trần đặt trên chiếc váy sọc đỏ trắng, tay phải cầm vài chiếc lá xanh. Hãy tìm chữ ký A. Renoir trên chiếc ghế ở góc dưới bên trái.

Ý nghĩa và dụng ý

Renoir mượn hình mẫu người phụ nữ du mục phóng túng, gợi nhớ Esmeralda trong tiểu thuyết Nhà thờ Đức Bà Paris của Victor Hugo; tên tiếng Pháp đôi khi có thêm chữ la Bohémienne. Bức tranh còn nhìn về Eugène Delacroix, nhất là bức Cô gái mồ côi ở nghĩa trang năm 1823, nơi áo của nhân vật cũng trễ khỏi một bên vai, và về chủ nghĩa Hiện thực của Gustave Courbet. Thế nhưng ánh mắt xa xăm, hướng sang phải người xem, cho Lise một đời sống nội tâm riêng. Tác phẩm đứng ở ngã rẽ, giữa lối vẽ xưởng trang trọng và phong cách Ấn tượng phóng khoáng hơn mà Renoir đang hướng tới.

Di sản

Hành trình của bức tranh bắt đầu lặng lẽ. Không ai biết ai là người đầu tiên mua nó từ Renoir, nhưng tháng Ba năm 1873, nhà phê bình Théodore Duret đã mua lại từ một nhà buôn không rõ tên, và sau đó tranh thuộc về nhà sưu tập François Depeaux. Sau một cuộc đấu giá năm 1906, tranh được Alte Nationalgalerie ở Berlin mua năm 1907 bằng khoản tiền do Mathilde Kappel hiến tặng. Ngày nay, bức tranh cho người xem thấy một họa sĩ đang chuyển mình, giữ sự tỉ mỉ nơi gương mặt nhưng để ánh sáng và lá cây tự do phía sau, như một lời báo trước về trường phái Ấn tượng.

Có thể bạn chưa biết

Vẽ năm 1868; người mẫu là Lise Tréhot, khoảng 20 tuổi (Wikipedia).
Trưng bày ở Salon 1869 với tên En été, étude để tránh lời chê về phần nền (Wikipedia).
Ký tên A. Renoir trên chiếc ghế ở góc dưới bên trái (Wikipedia).
Alte Nationalgalerie, Berlin mua năm 1907 (Wikipedia, Wikidata).

Wikipedia · Wikidata