A Woman Seated beside a Vase of Flowers

Một bó cúc lớn bừng nở giữa bức tranh, còn người phụ nữ mà bức tranh tưởng như dành cho lại ngồi tận mép, tay chạm mặt, chìm trong suy tư. Degas đã lộn ngược bức chân dung.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Degas vẽ bức sơn dầu trên vải này năm 1865. Tranh còn được gọi là Người đàn bà với hoa cúc. Theo bài Wikipedia tiếng Pháp, người mẫu là nam tước phu nhân Valpinçon, vợ của nhà sưu tập nổi tiếng người Pháp. Bức tranh, khoảng 74 x 93 cm, thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York. Thay vì chân dung thông thường với con người ở chính giữa, Degas dựng bố cục quanh một bình hoa và để người phụ nữ trượt ra một bên.

Điều nên ngắm kỹ

Bình cúc nhiều màu chiếm trọn trung tâm và như lan tỏa khắp mặt tranh, theo lời nhà phê bình Alessandra Borgogelli là bung ra thành vô số cánh hoa nhẹ bỗng. Degas nghiên cứu tĩnh vật này rất tỉ mỉ, thể hiện từng chi tiết và sửa đi sửa lại đến giới hạn của kỹ thuật. Nam tước phu nhân ngồi ở rìa. Tay bà che một phần gương mặt, vẻ mơ màng và khép kín trong suy nghĩ, ánh mắt hướng sang phải, như muốn mở rộng không gian bức tranh về phía đó.

Ý nghĩa và dụng ý

Triết gia Karl Popper ấn tượng với việc đặt hoa vào giữa và đẩy nhân vật chính ra mép, và gọi đó là bố cục lệch tâm, gần với cách của một số nhiếp ảnh gia. Bài viết cho rằng ở đây Degas thoát khỏi lối hùng biện hàn lâm, và lựa chọn ấy khiến người xem quen thấy con người ở trung tâm bị chao đảo mạnh. Borgogelli cảm thấy người phụ nữ gần như muốn giành lại vị trí trung tâm mà họa sĩ đã lấy đi. Nhà phê bình Bernd Growe thì thấy mọi thứ đều thường ngày, một khoảnh khắc yên tĩnh thư thả giữa hai việc.

Di sản

Bức tranh là dấu hiệu sớm và rõ về việc Degas sẽ phá vỡ thói quen bố cục hàn lâm, với một góc nhìn cắt xén, lệch tâm mà các nguồn so sánh với nhiếp ảnh. Tranh treo tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan. Công phu gần như ám ảnh dành cho những bông cúc, dù quy trình nặng nhọc, cho thấy ông yêu việc miêu tả chúng đến đâu, và dáng người lặng lẽ bên cạnh giữ cho bức tranh không chỉ là một tĩnh vật.