François Boucher

1703-1770

François Boucher vẽ nên một thế giới của những cô gái chăn cừu, nữ thần và bầu trời hồng dịu, và có một thời cả nước Pháp như muốn sống trong thế giới ấy. Anh em nhà Goncourt nói ông là một trong số ít người hiện thân cho thị hiếu của cả một thế kỷ.

Xuất thân

François Boucher sinh ở Paris ngày 29 tháng 9 năm 1703. Cha ông, Nicolas Boucher, là một họa sĩ ít tiếng tăm và là người dạy vẽ đầu tiên cho con. Năm mười bảy tuổi, một bức tranh của chàng trai được họa sĩ François Lemoyne khen ngợi, và Lemoyne nhận ông làm học trò, nhưng chỉ ba tháng sau Boucher sang làm cho thợ khắc Jean-François Cars. Quãng thời gian sống giữa những người thợ khắc ấy rất quan trọng: suốt đời ông vẫn là một người vẽ phác và làm tranh in rất sung sức. Năm 1720, ông đoạt Giải thưởng Lớn Rome danh giá về hội họa, nhưng vì Viện Hàn lâm Hoàng gia gặp khó khăn tài chính nên khoảng năm năm sau ông mới được sang Ý học.

Cuộc đời và những bước ngoặt

Sau thời gian học ở Ý, Boucher được nhận vào Viện Hàn lâm Hội họa và Điêu khắc Hoàng gia ngày 24 tháng 11 năm 1731, với bức Rinaldo và Armida làm tác phẩm gia nhập. Năm 1733, ông cưới Marie-Jeanne Buzeau và hai người có ba con. Từ năm 1734, sự nghiệp ông lên nhanh: ông trở thành giảng viên, rồi giáo sư và viện trưởng của viện, thanh tra xưởng thảm Gobelins và cuối cùng, năm 1765, là Họa sĩ hàng đầu của Nhà vua. Người hâm mộ lớn nhất của ông là Hầu tước phu nhân de Pompadour, người tình của vua Louis XV, và những bức chân dung ông vẽ bà là cốt lõi trong cách bà xây dựng hình ảnh của mình. Cuối sự nghiệp, danh tiếng ông bị công kích, nhất là từ nhà phê bình Denis Diderot. Boucher mất tại Paris quê nhà ngày 30 tháng 5 năm 1770.

Phong cách và kỹ thuật

Boucher lấy cảm hứng từ Peter Paul Rubens và Antoine Watteau. Tranh ông nổi tiếng với những cảnh thôn dã thơ mộng và gợi cảm về đề tài cổ điển, những ngụ ngôn trang trí và cảnh đồng quê, nơi thần thoại trở nên thân mật và tình tứ hơn là hùng tráng. Ông cũng là bậc thầy tranh sinh hoạt: trong bức Bữa sáng năm 1739, ông dùng chính vợ con mình làm mẫu. Ông thiết kế trang phục và cảnh trí sân khấu, các lễ hội cung đình và thảm dệt; cho xưởng Beauvais, ông làm sáu loạt thảm trong hai thập niên, khởi đầu bằng loạt Lễ hội Ý năm 1736. Ông khắc khoảng 180 bản đồng nguyên bản, và tranh vẽ của ông được săn lùng đến mức 266 bức được in lại bằng mực đỏ để trông như tranh phấn đỏ, có thể đóng khung treo tường.

Giai thoại

Boucher nổi tiếng với câu nói rằng thiên nhiên thì quá xanh và thiếu sáng, một câu rất hợp với thế giới ánh sáng hoàn hảo trong tranh ông. Cặp tranh đồng quê Bài học thú vị và Mùa thu đồng quê dựa trên các nhân vật trong một vở kịch năm 1745 của người bạn thân Charles-Simon Favart, và những nhân vật ấy sau này thành tượng sứ của xưởng Sèvres. Một bản phác sơn dầu còn lại ở Waddesdon Manor cho thấy Pompadour đang nhặt chiếc vòng ngọc trai có chân dung nhà vua, một dấu hiệu lặng lẽ về mối quan hệ làm nên địa vị của bà. Bức Các mục đồng thờ lạy ở Bảo tàng Metropolitan từng lâu được xem là bản nghiên cứu cho bàn thờ riêng của bà, nhưng giới nghiên cứu gần đây cho rằng nó được vẽ muộn hơn ít nhất mười năm như một tác phẩm độc lập.

Di sản

Khi ông mất, tên Boucher cùng tên Pompadour đã trở thành đồng nghĩa với phong cách Rococo Pháp. Anh em Goncourt viết rằng ông là một trong những người biểu hiện, nhân cách hóa và hiện thân cho thị hiếu của một thế kỷ. Ông có lẽ là họa sĩ và nghệ sĩ trang trí lừng danh nhất thế kỷ 18, và các mẫu thiết kế của ông lan rộng qua tranh khắc, lên cả đồ sứ Vincennes và Sèvres. Ông cũng dạy dỗ người khác: thợ khắc đá quý Jacques Guay, họa sĩ Martin Ferdinand Quadal và, năm 1767, chàng trai trẻ Jacques-Louis David, người về sau thành họa sĩ tân cổ điển lớn. Tranh của ông đến nay vẫn mời ta bước vào một thế giới mềm mại, nhẹ nhõm hơn, được làm nên bằng tay nghề thật sự và niềm vui.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia

Rococo

Họa sĩ liên quan

Jean-Antoine Watteau · Jean-Honoré Fragonard · Francisco Goya

Tranh của François Boucher