The Rising of the Sun

Apollo vút lên từ biển, hai tay dang rộng, xua tan bóng đêm, trong khi các nữ thần nước nô đùa giữa sóng bên dưới. Boucher vẽ cảnh bình minh khổng lồ này không phải để treo như một bức tranh, mà làm mẫu cho tấm thảm dệt trong phòng ngủ của nhà vua.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Madame de Pompadour đặt riêng Boucher vẽ bức tranh này cùng bức đôi là Mặt trời lặn. Cả hai là mẫu vẽ kích thước thật cho xưởng thảm Gobelins, nơi dệt chúng thành thảm hoàn thành năm 1754 đến 1755. Những tấm thảm được treo trong phòng ngủ của vua Louis XV tại lâu đài Bellevue, dinh thự đồng quê của nhà vua. Năm vẽ khác nhau giữa các nguồn: bài Wikipedia ghi 1752, còn Wikidata ghi 1753. Dù thế nào, tranh vẫn thuộc cùng thời điểm với bức đôi của nó, và tấm toan rất lớn, khoảng 378 x 261 cm, đúng tỷ lệ tấm thảm mà nó sẽ trở thành.

Điều nên ngắm kỹ

Apollo, thần mặt trời, bay lên bầu trời với hai tay dang rộng, đẩy lùi bóng tối của đêm. Sắc xanh ngọc và xanh thẳm báo hiệu ngày trong trẻo, và ánh sáng mạnh của buổi sáng làm nổi bật bóng đổ trên thân hình như tạc của vị thần trẻ. Tiền cảnh đầy những nữ thần biển và nữ thần sông khỏa thân, cơ thể chồng lên nhau thành những đường cong uốn lượn lặp lại hình những con sóng. Hãy tìm Thetis, nữ thần biển cầm cương những con ngựa của Apollo, người được cho là giúp thần trên hành trình băng qua bầu trời. Wikidata còn ghi cỗ xe, những đám mây, và khoảnh khắc chuyển giao giữa bình minh và hoàng hôn.

Ý nghĩa và dụng ý

Cặp tranh thể hiện nhịp điệu của một ngày, từ rạng đông đến chạng vạng, với nhiều tầng ngụ ý và biểu tượng. Một số nhà sử học nghệ thuật xem hình Thetis là lời tôn vinh chính Madame de Pompadour: như nữ thần giúp Apollo băng qua bầu trời, Pompadour vừa đảm nhận vai trò tích cực hơn với tư cách cố vấn chính trị trong triều đình. Những sắc pastel hài hòa, những thân hình đẹp và chất liệu mỏng nhẹ là nét tiêu biểu của vẻ thanh lịch Rococo, và tính trang trí ấy rất hợp với một mẫu thảm, vốn để tô điểm cho một ngôi nhà xa hoa và thời thượng chứ không phải để ngắm trên tường bảo tàng.

Di sản

Cặp tranh thường được xem là những tác phẩm thần thoại tham vọng và thành công nhất của Boucher. Sau khi Madame de Pompadour qua đời, chúng được bán cùng toàn bộ bộ sưu tập của bà ngày 28 tháng 4 năm 1766. Tranh qua tay bốn bộ sưu tập khác trước khi Richard Seymour-Conway, Hầu tước thứ 4 xứ Hertford, mua lại ngày 2 tháng 8 năm 1855. Như phần còn lại trong bộ sưu tập của ông, chúng nay ở Wallace Collection tại London, nơi mặt trời mọc và mặt trời lặn vẫn được ngắm cùng nhau như Boucher dự định, dù là tranh vẽ chứ không phải tấm thảm mà chúng được làm ra để phục vụ.