Venus Anadyomene

Tiziano Vecelli · 1520

Venus Anadyomene - Tiziano Vecelli

Khoảng năm 1520, Titian vẽ nàng Venus vừa trồi lên từ biển, đang vắt nước khỏi mái tóc. Chỉ với một cử chỉ nhỏ, ông muốn sánh ngang một kiệt tác đã thất lạc của Hy Lạp cổ đại.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Đề tài là sự ra đời của Venus. Theo nhà thơ Hy Lạp Hesiod, nữ thần sinh ra đã trưởng thành từ một vỏ sò, và Titian giữ lại dấu vết ấy ở góc dưới bên trái bức tranh. Ông vẽ tranh khoảng năm 1520. Câu chuyện sâu hơn là một lời thách thức với người xưa: họa sĩ Hy Lạp Apelles từng vẽ một nàng Venus nổi tiếng đang vắt tóc, tác phẩm được nhắc trong sách Lịch sử tự nhiên của Pliny nhưng đã thất lạc từ lâu. Titian cố ý đưa đúng chi tiết đó vào để chứng tỏ mình có thể sánh với nghệ thuật cổ đại.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy nhìn trước hết đôi tay nâng và vắt mái tóc ướt, cử chỉ mượn từ Apelles. Rồi tìm chiếc vỏ sò ở góc dưới bên trái. Nó nhỏ hơn nhiều so với những cảnh Venus ra đời khác, như tranh của Botticelli, nơi vỏ sò giống một con thuyền chở nữ thần. Ở đây nó chỉ là dấu hiệu cho biết nàng là ai. Để ý thêm thân hình đầy đặn, gợi cảm và ánh mắt liếc ngang của nàng, vốn mang nhiều nét của điêu khắc cổ thuộc kiểu Venus ngồi xổm và Venus thành Cnidus. Bức tranh vẫn ở tình trạng tốt.

Ý nghĩa và dụng ý

Ở đây Titian đang trò chuyện với quá khứ. Mọi yếu tố đều dẫn về thời cổ đại: bài thơ của Hesiod cho chiếc vỏ sò, tượng Hy Lạp cho thân hình và ánh nhìn, Apelles cho động tác vắt tóc. Thế nhưng vỏ sò bị thu nhỏ thành một dấu hiệu, để không gì làm xao lãng khỏi chính nữ thần, một mình với biển cả phía sau. Bức tranh là lời tuyên bố rằng một họa sĩ thành Venice có thể đối đầu với những nghệ sĩ được ngưỡng mộ nhất thế giới cổ, và da thịt sống động trên mặt tranh có thể đứng cạnh huyền thoại của đá cẩm thạch.

Di sản

Bức tranh từng thuộc về Nữ hoàng Christina của Thụy Điển, rồi qua Bộ sưu tập Orléans đến tay John Egerton, Công tước Sutherland thứ 6, người đã cho Phòng tranh Quốc gia Scotland mượn nó cùng 26 bức khác vào năm 1945. Sau khi vị Công tước không con qua đời năm 2000, tác phẩm được mua lại năm 2003 từ người em họ của ông, Francis Egerton, Công tước Sutherland thứ 7, với sự hỗ trợ của Quỹ Bộ sưu tập Nghệ thuật Quốc gia cùng nhiều đơn vị khác. Vị Công tước thứ 7 nói rằng thật ra chẳng có gì thay đổi, chỉ là bức tranh nay thuộc về quốc gia. Năm 2004, tranh là tâm điểm của một cuộc triển lãm.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Tiziano Vecelli (1488-1576)

Thượng Phục Hưng · tranh thần thoại · nghệ thuật khỏa thân · trường phái Venice · khỏa thân · tóc dài · đứng · bầu trời · Venus · mây · National Galleries Scotland · biển

Tranh khác của Tiziano Vecelli

Tranh của các họa sĩ liên quan