Flora

Một thiếu nữ tóc vàng buông xõa chìa ra nắm hoa mùa xuân, và năm thế kỷ sau người ta vẫn chưa đồng ý nàng là ai.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Titian vẽ Flora vào khoảng năm 1515 theo Wikipedia; Wikidata ghi năm 1517. Bức tranh nổi tiếng nhanh chóng và được khắc in lại nhiều lần trong thế kỷ mười sáu. Hành trình của chính nó khó lần theo hơn, qua tay nhiều chủ không rõ ràng ở Brussels và Vienna. Vào thế kỷ mười bảy, đại sứ Tây Ban Nha ở Amsterdam bán nó cho Đại công tước Leopold Wilhelm xứ Áo. Sau đó tranh thuộc Bảo tàng Lịch sử Nghệ thuật Vienna và là một trong những tác phẩm được trao đổi với Uffizi ở Florence, nơi nó treo ngày nay. Có thời, ở thế kỷ mười tám, tranh còn bị gán nhầm cho Palma Già.

Điều nên ngắm kỹ

Nàng là một vẻ đẹp lý tưởng, mái tóc dài màu vàng nhạt buông xõa, khoác chiếc áo sơ mi trắng giản dị. Tay trái nàng giữ tấm áo choàng ánh hồng, tay phải chìa ra một nắm hoa lá nhỏ. Kiểu nhân vật này bắt nguồn từ mẫu hình do Giorgione, thầy của Titian, đặt ra trong trường phái Venice với bức Laura. Cùng người phụ nữ ấy xuất hiện trong nhiều tranh khác của Titian thời kỳ này, như Người đàn bà soi gương, Phù hoa, Salome và Violante.

Ý nghĩa và dụng ý

Nàng tượng trưng cho điều gì? Ý nghĩa bức tranh từ lâu vẫn còn tranh cãi. Một số người, dựa vào những dòng chữ thêm vào các bản in thế kỷ mười sáu, cho rằng nàng là kỹ nữ. Người khác xem đây là biểu tượng của tình yêu hôn nhân, dù trang phục của nàng không phải áo cô dâu. Cái tên Flora, nữ thần mùa xuân và cây cỏ thời cổ, chỉ đến từ những bông hoa xuân trong tay nàng. Có lẽ chính sự mơ hồ ấy làm nên sức quyến rũ: nàng vừa thuộc về Venice đời thường, vừa thuộc về thần thoại.

Di sản

Flora để lại dấu ấn ở các họa sĩ đời sau. Rembrandt biết đến bức tranh: bóng dáng nàng hiện lên trong bức Saskia hóa trang thành Flora ở London cùng hai bức chân dung nay ở Dresden và New York. Qua các bản khắc in sớm, dáng ngồi và bàn tay dâng hoa của nàng đến với cả những người chưa từng thấy bản gốc. Hôm nay tại Uffizi, nàng vẫn là một trong những hình ảnh rõ nét nhất về vẻ đẹp lý tưởng Venice mà Giorgione khởi đầu và Titian tiếp nối.