The Tower of Babel

Pieter Bruegel the Elder · 1568

The Tower of Babel - Pieter Bruegel the Elder

Một ngọn tháp khổng lồ xoắn ốc vượt lên trên mây, lớn đến mức thợ xây chỉ còn là những chấm nhỏ, trong khi một đoàn rước tí hon dưới tán lọng đỏ leo lên đường dốc. Đây là Tháp Babel nhỏ hơn, u tối hơn của Bruegel ở Rotterdam.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Đề tài là Tháp Babel được kể trong Sách Sáng Thế và trong Sử ký của Herodotus. Bruegel vẽ sơn dầu trên tấm gỗ khoảng 60 x 74,5 cm, nay ở Bảo tàng Boijmans Van Beuningen tại Rotterdam. Một phiên bản thứ hai ghi năm 1563 là Tháp Babel lớn ở Bảo tàng Lịch sử Nghệ thuật Vienna. Niên đại của tấm Rotterdam không thống nhất: Wikipedia tiếng Đức ghi khoảng 1563, nghiên cứu mới xếp tranh theo phong cách vào giữa 1564 và 1567, sau khi Bruegel cưới vợ và chuyển từ Antwerp sang Brussels năm 1563, còn Wikidata ghi 1568. Trên tranh không có dấu hiệu nào về người đặt vẽ hay họa sĩ, nhưng tác phẩm vẫn được thống nhất gán cho Bruegel.

Điều nên ngắm kỹ

Ta nhìn từ trên cao xuống một công trường mênh mông giữa vùng đất lấn biển, có bến cảng riêng ở cửa sông hay vịnh. Ngọn tháp đã vượt qua những đám mây thấp nhuộm mọi thứ trong ánh hoàng hôn u ám. So với bản Vienna, đường chân trời thấp hơn, gần giữa tranh, và ngọn tháp gần hơn, đặc hơn, thon hơn. Hai dải màu bên trái chạy suốt chiều cao; Ulrike Wegener giải thích đó là vệt bụi từ dây chuyền chở gạch đỏ và vôi trắng. Một đường dốc xoắn ốc đi lên từ cổng, đầy lều thợ và cần trục guồng đạp, nhỏ xíu như con người. Tháp nghiêng sang trái vì thợ xây đặt từng tầng vuông góc với đường dốc.

Ý nghĩa và dụng ý

So với các nhân vật, ngọn tháp này lớn hơn bản Vienna khoảng 250 phần trăm, và vùng đất trông trống trải hơn: không còn cảnh sinh hoạt trên tháp, chỉ vài ngôi nhà rải rác thay cho thành phố đông đúc, dù bến cảng có nhiều tàu hơn. Bruegel đặt câu chuyện Kinh Thánh vào thời đại và quê hương mình, với vùng đất lấn biển Hà Lan và kỹ thuật xây dựng thế kỷ 16. Ngay dưới giữa tranh, một đoàn rước của nhà thờ dưới tán lọng đỏ leo lên đường dốc, nguồn hiểu đó là dấu hiệu ngay cả nhà thờ cũng không thoát khỏi thói kiêu ngạo. Chính tỉ lệ cũng lên tiếng: tham vọng con người lớn đến mức con người gần như biến mất.

Di sản

Theo Ulrike Wegener, cho tới giữa thế kỷ 17 đã có hơn 180 bức tranh về Tháp Babel được ghi nhận, chưa kể vô số bản in, phần lớn tập trung quanh Antwerp. Để giải thích giới hạn về thời gian và nơi chốn ấy, giới nghiên cứu chủ yếu nêu lý do chính trị, vì sự ưa chuộng đề tài này trùng với những bất ổn chính trị và tôn giáo ở Hà Lan. Hai ngọn tháp của Bruegel nằm ở trung tâm làn sóng đó. Đặt cạnh nhau, tấm Vienna và tấm Rotterdam kể cùng một câu chuyện ở hai thời điểm, một thành phố tấp nập đang xây lên, và sau đó một công trình gần như vắng người đâm vào mây.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia (German) · Wikidata

Về họa sĩ

Pieter Bruegel the Elder (1525-1569)

nghệ thuật tôn giáo · Museum Boijmans Van Beuningen

Tranh khác của Pieter Bruegel the Elder

Tranh của các họa sĩ liên quan