The Quai Malaquais and the Institute

Camille Pissarro · 1903

Một con phố mùa xuân bên sông Seine, những cỗ xe ngựa lăn bánh về phía mái vòm Institut de France. Pissarro vẽ nó trong năm cuối đời. Rồi bức tranh biến mất gần bảy mươi năm, bị Gestapo tịch thu và giấu trong một két sắt ngân hàng Thụy Sĩ.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tên đầy đủ là Le Quai Malaquais et l'institut, Printemps, tức Bến Malaquais và Viện, Mùa xuân. Camille Pissarro vẽ tranh năm 1903, năm cuối đời ông, ký tên và ghi năm ở góc dưới bên phải. Năm 1904 một người con trai của ông bán tranh cho nhà buôn Bernheim-Jeune ở Paris, và ngày 30 tháng 3 năm 1907, qua nhà buôn Paul Cassirer ở Berlin, nhà xuất bản Samuel Fischer mua lại. Sau khi ông mất năm 1934, tranh thuộc về con rể ông là Gottfried Bermann Fischer.

Điều nên ngắm kỹ

Con đường tấp nập xe ngựa chạy chéo qua tranh. Ở mép dưới nó chiếm hai phần ba bề ngang và lấn trọn nửa bên phải, rồi hẹp dần và lẫn vào những dãy nhà ở giữa tranh. Song song, dòng sông mở rộng, bị một hàng cây thưa lá che bớt. Trong phối cảnh thu ngắn, cầu Pont du Carrousel và Pont des Arts tạo thành những đường nằm ngang, còn mái vòm Institut de France cắt ngang đường chân trời. Gam màu chủ đạo là nâu xám và xanh xám. Đây là tranh Ấn tượng muộn có nét chấm điểm, khổ 54 x 65 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Bị phát xít truy bức vì là người Do Thái, Gottfried Bermann Fischer chạy sang Vienna, rồi qua Stockholm đến New York. Bức tranh ở lại trong ngôi nhà của gia đình ở Vienna và bị Gestapo tịch thu tháng 3 năm 1938. Ngày 21 tháng 5 năm 1940 tranh được đem bán đấu giá ở Dorotheum, bị ghi sai là bức Đại lộ Paris của Paul Emile Pissarro, con út của Camille, sai cả năm vẽ lẫn kích thước. Vì những thông tin sai ấy, sau chiến tranh luật sư của gia đình không thể nhận diện tranh, và dấu vết đứt hẳn.

Di sản

Năm 2003, Gisela Bermann Fischer, con gái Gottfried, biết được tranh từng được trưng bày ở Lausanne năm 1984. Mối nghi ngờ đổ về Bruno Lohse, kẻ cướp tranh cho tổ chức ERR ở Pháp thời chiến và sau đó là nhà buôn tranh, nhưng ông ta chối không biết gì. Năm 2007 có người trung gian đề nghị trả tranh để đổi lấy tiền thưởng, và bà tố cáo hành vi tống tiền. Tháng 6 năm 2007, sau khi Lohse qua đời, công tố Zurich mở một két sắt ngân hàng và tìm thấy bức tranh. Tranh được trả lại cho bà năm 2008 và được bán đấu giá tháng 11 năm 2009.

Có thể bạn chưa biết

Vẽ năm 1903, năm cuối đời Pissarro.
Bị Gestapo tịch thu ở Vienna tháng 3 năm 1938.
Được tìm thấy tháng 6 năm 2007 trong một két sắt ngân hàng ở Zurich liên quan tới Bruno Lohse.
Được trả lại cho Gisela Bermann Fischer năm 2008.

Wikipedia · Wikidata