Boulevard Montmartre, Mardi Gras

Từ ô cửa khách sạn, Pissarro nhìn đoàn hội hóa trang Paris tràn xuống đại lộ Montmartre và vẽ lại bằng những nét cọ nhanh, đứt đoạn. Đây là một trong những tác phẩm lớn cuối cùng của người họa sĩ khi mắt ông đang yếu dần.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1897, Camille Pissarro vẽ một loạt mười bốn bức về đại lộ Montmartre ở Paris vào những giờ khác nhau trong ngày và những mùa khác nhau. Ông làm việc từ cửa sổ của Grand Hôtel de Russie, trên cao nhìn xuống đại lộ, trước hết phác ý tưởng rồi vẽ sơn dầu trên vải. Bức này vẽ đoàn diễu hành Mardi Gras của lễ hội Carnaval de Paris kéo dài tít về phía xa; lễ hội còn có một cuộc diễu hành trước buổi dạ vũ hóa trang ở Nhà hát Opera Paris. Đây là một trong những tác phẩm lớn cuối cùng của Pissarro, khi thị lực ông suy giảm theo tuổi.

Điều nên ngắm kỹ

Thoạt nhìn, bức tranh có thể trông nhòe, cho đến khi mắt người xem lắng lại và tìm thấy chi tiết ẩn trong những nét cọ ngắn, lỏng, hơi dày gợi chuyển động. Những cụm đàn ông mặc áo choàng đen lấp đầy đường phố, còn những người cưỡi ngựa là cảnh sát tuần tra đoàn diễu hành. Hàng cây trước các tòa nhà được cách điệu để như có dải giấy màu bay qua cành lá. Khác với phần lớn loạt tranh, nửa dưới gom các màu cơ bản theo cách gợi đến trường phái điểm họa, dù nhìn gần thì màu hòa vào nhau chứ không là những chấm riêng. Ngược lại, các tòa nhà kiểu Baroque Pháp được vẽ rõ ràng và đứng yên.

Ý nghĩa và dụng ý

Pissarro đã chuyển từ phong cảnh đồng quê sang thành phố, và ở đây ông bắt lấy đám đông như một khối chuyển động thay vì từng nhân vật riêng. Có người cho rằng việc ông nghiên cứu nghệ thuật Nhật Bản giúp tạo cảm giác chiều sâu, khi đại lộ lùi xa theo phối cảnh đường thẳng. Trước tác phẩm này ông đã thử điểm họa như một lý thuyết nghệ thuật khoa học mới, dù bài viết nhận xét ông không giỏi lắm ở phong cách ấy. Nhiều nhà phê bình nghĩ rằng thị lực suy yếu đã tạo nên sự tự do mơ hồ, ngẫu hứng của những bức tranh cuối đời này.

Di sản

Pissarro học ở Académie Suisse, nơi ông gặp Claude Monet và Paul Cézanne, hai người có ảnh hưởng lớn nhất đến cuộc đời ông, và ông luôn di chuyển để tìm hướng đi mới. Loạt tranh đại lộ Montmartre là một trong những thành quả khi ông trở lại Paris. Bức tranh này, khoảng 65 x 81 cm, được trưng bày thường trực tại Bảo tàng Hammer ở Los Angeles, nơi khách tham quan vẫn có thể ngắm lễ hội trôi qua dưới một ô cửa Paris hơn một thế kỷ sau.